Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 5.10.9

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 5.10.9

Language
Sanskrit

5.10.9

ākhyeti, tataḥ siddhāntitam 'ākhyā pravacanāt' iti | pravacananimittānyākhyā bhavati na kevala kartṛ nimittā| yataḥ kaṭhena prakarṣeṇādhyayanamasya kṛtamataḥ kāṭhakamityabhidhīyate, "tena proktam" iti prokte'pi taddhitasmaraṇāt| sarvaśākhādhikaraṇe'pīti| sarvaśākhādhikaraṇaṃ yatra pratiśākhaṃ śrūyamāṇāni agnihotrādikarmāṇi kimanyānyāni āhosvid ekameva tatkarmeti cintyate| tatra kāṭhakaṃ kālāpakamityādyabhidhānād bhedaḥ, kvacidagnīṣomīya ekādaśakapālaḥ śrūyate kvacid dvādaśakapāla ityādi rūpabhedādibhyaśca bhinnatvamiti pūrvapakṣamāśaṅkya sarvaśākhāsvekatayā pratyabhijñāyamānatvāt sarvaśākhāpekṣotpattikaṃ sarvaśākhāpratyayamekaṃ karmeti vyavasthāpitam| adhikaraṇāntara iti | "saṅkhyāyuktaṃ kratoḥ prakaragāt" ityatra| atra hi "eṣa vāva prathamo yajñānāṃ yajjyotiṣṭomaḥ" iti vacanasamāśrayaṇena jyotiṣṭomasya prathamayajñatvaṃ pūrvapakṣe vyavasthāpya siddhānte prathamaprayogābhiprāyeṇa prathamayajñaśabdo nirūpitaḥ 'prathamaṃ prayujyamāno yajñaḥ prathamayajñaḥ' iti| atra prasaṅge cedanuktam "na caitadasti yajñasyaiṣa vāda iti | caturṣvapi vedeṣu na prathamayajña ityevaṃsaṃjñakaḥ kaścid yajño'sti" iti| na trayīpratyayamiti trayīpratyayaṃ trayīpratipādyam| tatsambaddham trayīpratyaya-

Linked texts (1)