A Cluster of Nyāya Flowers 5.10.27

5.10.27

niraste hi jātivādāvalepa iti | brāhmaṇo'smīti yo jātivādastatkṛto'valepo darpo jātivādāvalepaḥ | yadāha vedaprāmāṇyaṃ jātivādāvalepastīrthe snānecchā kasyacit kartṛ vādaḥ | saṃtāpārambhaḥ pāpahānāya ceti dhvastaprajñānāṃ pañcaliṅgāni jāḍace ||iti|| ye'pyanye keciditi | nāthavādyādayaḥ | yathāhūḥ mātā ca bhaginī caiva tathānyā yā svagotrajā | gamyā'parā tvagamyeti nātha evaṃ kilābravīt || ityādi || vaidikān arthān antarāntareti | vaidikān bhūtadayādīn | kecid viplāvayantyapi | yathā pratipāditaṃ 'ko'yaṃ mahājano nāma' ityādi | puruṣaśīrṣeti | 'puruṣaśīrṣamupadadhāti', 'surāgrahaṃ gṛhṇāti', 'gāmālabhata' ityādiṣu | vacanāntaraviruddham | "nāraṃ spṛṣṭvāsthi sasneham" ityādiviruddham | ekatra te śreyasīti | niḥśreyase, sarveṣāṃ tadarthatvāt | kūṭasthanityatveti | ātmā kūṭastho'vicaladrūpaḥ san nityaḥ, jñānasantānastu avicchedena pravahat pravāha iti | kvacidvā tadbhāve'pīti | yathā nityānandasyātmano'vasthānaṃ mokṣa iti kecit, anye citimātrasya pariśuddhasya cittasantānasya, itare viśeṣaguṇaviyuktasyātmana ityupeye bhedaḥ | na ca hṛdayakrośaneti | hṛdayakrośanaṃ vicikitsā | anyadarśanābhyāseti | punaḥ punaryadabhyastaṃ 'nāraṃ spṛṣṭvāsthi sasneham' ityādidarśanaṃ tatsaṃskāravāsitāntaḥkaraṇānām | yattvagnīṣomīyādipaśuhiṃsā itikarttavyatāṃśasthā, yasyāṃ ṛtvartho hi śāstrādavagamyate iti baidī pravṛttistasyāmapi kāruṇiko lokaḥ savicikitso bhavati vadati ca "yatra prāṇivadho dharmastvadharmastatra kīdṛśaḥ" iti | na caitāvatā vedasyāprāmāṇyam, evamāgamāntareṣvapi bhaviṣyati |