A Cluster of Nyāya Flowers 5.15.6
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 5.15.6
- Language
- Sanskrit
5.15.6
vidyāpraśaṃsā gargatrirātrabrāhmaṇajñānastutiḥ | sarvatvaṃ prakṛtāpekṣamivita | pūrṇāhutyā sarvān kāmānavāpnoti | sarvakāmaphalasya darśapūrṇamāsādikarmasamūhasya nimitta āhavanīye prāpyamāṇe pūrṇāhutyā sarvān kāmān avāpnotīti stutiḥ | evaṃ tarhi antardhānādiphalānāpi karmaṇāmāhavanīyo nimittaṃ prāpta ityāha prakṛtāpekṣamivita | prakṛtāni yānyagnihotrādikarmmāṇi teṣāṃ nimittaṃ pūrṇāhutyā āhavanīyaḥ prāpyate, tasmin prāpte prastutāni karmāpyanuṣṭhīyante agnihotrādikāni, tatastattatphalamiti | dṛṣṭaśca prakṛtāpekṣaḥ sarvaśabdaḥ 'sarvamanena bhuktam' itivat | aśvamedhādhyayane'pīti | āstāṃ tāvadaśvamedhānuṣṭhānaṃ yo'pi veda so'pi mṛtyuṃ taratītyaśvamedhānuṣṭhānasyaiva stutiḥ | añjane sati ghṛtādinā | tatkāryakāritvād yajñanirvartakatvād yajamānakāryakāritvaṃ prastarasya | aindrayā gārhapatyopasthānamaviruddhamiti indrapratipādakānāṃ padānāṃ 'kadācana starīrasi nendra saścasi dāśuṣe' ityasyāmaindrayāmṛci aiśvaryādiyogād gauṇyā vṛttyā gārhapatye'pi pravṛttiraviruddhā | parakṛtipurākalpasvarūpāḥ pūrvaṃ darśitāḥ, yathā cātra dālbhya āha ' māṣāneva mahyaṃ pacate'ti parakṛtirūpo'rthavādaḥ, tasmādāraṇyānevāśnīyādityetad vidhiśeṣaḥ | 'ulmukairha sma purā samājagmuri'ti ca purākalparūpo'rthavādaḥ | tasmād gṛhapatereva nirmandhyāgniṣu sa pacan pacedityetaccheṣaḥ | viśiṣṭanāmadheyatayā jñātakartṛka karmasambaddho'rthavādaḥ parakṛtiḥ, avijñātakartṛkarmasambaddhastu purākalpa iti |
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit