A Cluster of Nyāya Flowers 5.15.7
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 5.15.7
- Language
- Sanskrit
5.15.7
pratitiṣṭhanti ha veti | 'trayastriṃśadrātramupeyuri'tyetāvanmātraṃ śrūyate, kiṃkāma iti tu na śrūyate | phalamātreyo nirdeśāditi | 'pratitiṣṭhanti ha vā' ityādi kiṃ phalārtha- vādamātramuta phalavidhiriti saṃśaye phalārthavādamātramityatra pūrvapakṣe sūtram "kratau phalārthavādamaṅgavat kārṣṇājiniḥ' iti kratāvasmin rātrisatre phalamarthavādatayā kārṣṇājinirācāryo mene, yathā 'yasya khādiraḥ sruvo bhavati cchandasāmeva sa rasenānvadyatī'tyatrāṅgavidhāvarthavādamātraṃ phalanirdeśaḥ | tataḥ siddhāntasūtraṃ 'phalamātreyo nirdeśāhaśrutau hyanumānaṃ syāt' iti | ātreya ācāryaḥ | phalavidhimeva manyate saḥ | phalaṃ hyavaśyaṃ kalpyam, tacca nirdiṣṭameva, aśrutau hyanumānaṃ kalpanā bhavatīti | atra cārthavādavicāre pūrvapakṣāvasthāyāṃ 'so'rodīdi'tyādyā udāhṛtāḥ, siddhānte tu 'vāyurvai kṣepiṣṭhe'tyādayaḥ, tatra ko'bhiprāyaḥ | ucyate | teṣu svārthāsatyatvāśaṅkā vidyate, amīṣu tu svārthāsatyatvāśaṅkāyā abhāvaḥ ! eṣāñcaikavākyatvaṃ vidhinā sādhayituṃ pārinaṃ tadanenaiva nyāyena teṣāmapi setsyatīti | kiṃ arthaprakāśanadvāreṇeti | prayogakāle yo'yaṃ mantrāṇāṃ pāṭhaḥ sa kiṃ prayojyān padārthān prakāśayituṃ teṣāṃ smaraṇāya uta adṛṣṭārthamuccāraṇamātramiti | uruprathā uru prathasva | tvaṃ puroḍāśa uruprathāḥ uru kṛtvā prathasva iti | uruprathāḥ prathaḥśabdaḥ sāntaḥ | ata uru vistīrṇaṃ kṛtvā prathasva vistāraṃ bhajeti | prathayati piṇḍarūpaṃ santamapūparūpaṃ
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit