A Cluster of Nyāya Flowers 54.7.10
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 54.7.10
- Language
- Sanskrit
54.7.10
vicitrasahakāryādīti | ayaṃ bhāvaḥ | na śaktiḥ kācidabhinnā sambhavati, abhāvaprasaṅgāditi | ato bhinnā sābhyupeyā | bhinnā ca svarūpasahakārivyatirekeṇa na kācidasti, pūrvameva nirākṛtatvāt | tatra svarūpaśakterabhede'pi sahakāriśaktayo bhinnāḥ, tā hyavacchedakā dharmāḥ | yena cāvacchedakena [dharmeṇa] saha svarūpaśaktiḥ svaviṣayajñānotpādikā tasyāvacchedakadharmāntarabhinnatvāt [prastutatadharma] viśiṣṭadharmijñānodayakāle kathaṃ dharmāntaraviśiṣṭadharmijñānodayaprasaṅgaḥ | itthañcānyāpoha iti niṣedhātmani bāhya iti cirantanabauddhadṛṣṭyā | śuktikārajatajñānasya viṣayābhāve'pyutpadyamānamya tarhi kathaṃ sambhava ityāśaṅkyāha vāsanā viṣayajñāneti | tathoditā uparañjakatve.... ( atramātṛkākhaṇḍitā ) jātyākṛtivyaktiṣu kaḥ śabdārthaḥ jātimevākṛtiṃ prāhurvyaktirākriyate yayā | sāmānyaṃ tacca piṇḍānāmekabṛddhinibandhanam || iti | vyaktereva padārthatvam cayāpacayasaṅghātasvasvāmitvādikalpanāḥ | yānti vyaktyabhidheyatvapakṣe jhaḍiti saṅgatim || na vyaktilakṣaṇādvāramiyat kāryañca yujyate | vakraḥ panthā na gantavyaḥ praṣṭhe vahati vartmani || upalakṣaṇamāśritya jātisambandhavedanam | prasetsyatīti nānantyavyabhicārakṛto jvaraḥ || pratyakṣaviṣaye vṛttiḥ padasyeṣṭā parairapi | niṣkṛṣṭaṃ na ca sāmānyamātraṃ pratyakṣagocaraḥ || vyaktereva padārthatvaṃ tasmādabhyupagamyatām | tathā ca buddhistatraiva śrutaśabdasya jāyate ||
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit