Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 58.p46

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 58.p46

Language
Sanskrit

58.p46

pravṛttidoṣāśca vyākhyātāḥ, tajjanito'rthaḥ phalamityucyate | arthagrahaṇaṃ gauṇamukhyabhedapradarśanārtham | sukhaduḥkhe mukhyaṃ phalaṃ tatsādhanantu śarīrendriyaviṣayādi gauṇam | sarvaṃ hīdaṃ pravṛttidoṣākṣiptaṃ phalamityuktam | tadidamanādinā prabandhena pravartamānaṃ phalaṃ punarupayujyate punastyajyata iti mahataḥ khedasya heturiti bhāvyamānaṃ nirvedavairāgyādimārgeṇāpavargopayogitāṃ pratipadyate | āttamāttaṃ vijahatastyaktaṃ tyaktañca gṛhṇataḥ | puṃsaḥ phalapaṭīyantramaho kaṣṭaḥ pariśramaḥ || tat punaḥ phalaṃ karmaṇā kiṃ sadya eva sampadyate kālāntareṇa vā ? ucyate, dvividhaṃ karma vihitaṃ niṣiddhañca, tatra vidhiphalānāṃ kālaniyamo nāsti, kriyāphalaṃ dogdhi pacatīti samanantaramutpadyamānaṃ dṛśyate | vidhiphalānāntu naiṣa niyama iti śabdaparīkṣāyāṃ citrākṣepaparihārāvasare nirūpitametat | vidhiphalamapi ca kiñcana codanāvacanaparyālocanayā sadya iti niścīyate vṛṣṭiriva kārīryāḥ, kiñcidaihikaphalamapi karma vastubalāt kālāntarāpekṣaṃ bhavati putreṣṭyādi, na hi sahasaiva nidhilābhavat putralābhaḥ sambhavati garbhasambhavahetubhūtabhāryāparīrambhādikramāpekṣatvāt | jyotiṣṭomādi tu svargaphalaṃ karma phalasvarūpamahimnaiva pāralaukikaphalamavatiṣṭhate | svargo hi niratiśayā prītistadanyathānupapattiparikalpitaḥ kanakagiriśikharādirvā deśaḥ, ubhayathāpi naitaddehopabhogyatāṃ pratipadyate | aniyataphalantu citrādi kaiściduktam, tacca yuktamayuktaṃ veti tatraiva parīkṣitam | niṣiddhasya tu karmaṇaḥ sarvasyaiva prāyeṇa paraloka eva phalam,

Linked texts (1)