Nyayasutra 12.23
Nyāyasūtroddhāra 12.23
- Language
- Sanskrit
12.23
viśeṣo bhedo na viśeṣo'viśeṣo'bheda ityarthaḥ | tena samā aviśeṣasamā | tathā cānvarthasaṃjñālabdhaṃ lakṣaṇamanūdyate | ekasya dharmasya kṛtakatvādeḥ pakṣe dṛṣṭānte copapattyā sattvena pakṣadṛṣṭāntayoranityatvenā viśeṣe vādinocyamāne sarveṣāmaviśeṣaprasaṅgāt pratyavasthānamaviśeṣasametyarthaḥ | nanu kathaṃ sarvāviśeṣa ityata āha-sadbhāvopapatteḥ | satāṃ prāmāṇikāṇāṃ bhāvānāṃ vā ye dharmāḥ prameyatvavācyatvasattvabhāvatvādayastadupapatterityarthaḥ | ekapadena yatkiñcit sādhāraṇadharmamātramuktam | tena sādhāraṇadharmamātrasyāniṣṭāpādanasāmarthyamityabhimānena yat kiñcitpakṣadṛṣṭāntasādhāraṇadharmāṇaṃ viśeṣaḥ syāt | tathā ca tādātmye pakṣādyavibhāgastajjātīyatvena viśeṣe jātisaṅkaraḥ | viruddhajātyoḥ samāveśāṅgīkāre virodhaścetyādi | utkarṣasamānyāvṛttyarthaṃ yatkiñciditi | tatra sādhyasādhanābhyāmeva prasañjanamatra tu yena kenāpīti pratidharmeṇāpratyavasthānācca na sādharmyasamāsāṅkaryamapi | nāpi vikalpasamāsaṃbhedaḥ | vikalpenānupakramādanupasaṃhārācceti | sarvadoṣadeśanābhāsā ceyam |
Linked texts (1)
- Nyāyasūtra — Akṣapāda Gautama, Sanskrit