Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 1.23.4

Anvīkṣānayatattvabodha 1.23.4

Language
Sanskrit

1.23.4

kecididaṃ sūtramanyathā vyācakṣate | ekasmātsādhanābhimatāddharmāt pakṣadṛṣṭāntayoḥ sādhyadharmavattālakṣaṇāviśeṣasarvaprakāreṇāviśeṣaḥ prasajyate | sadbhāvopapatteḥ, sadbhāvasya sarvaprakārāviśeṣasyopapatteḥ | na hi tatsādhanamekasyaiva sādhyadharmasya sādhane samarthaṃ, na tu tatsahacaritasyānyadharmasya | na ca sarvaprakārāviśeṣastrividhaḥ, vyaktito, jātitaḥ, sādhyadharmataśca | yathā ghaṭādau kṛtakatvaṃ taddhaṭarūpatvādisarvākārasahacaritamupalabdhaṃ, ghaṭatvādisāmānyamapi gamayet; aviśeṣāt | evaṃ mahānase'pi dhūmaḥ tadagnisahacarita upalabdhaḥ sarvato'nugamayedyaṃstāmavagamayet[?]na cedevaṃ, na gamayedeveti | maivam, utkarṣasamāntarbhāvādityanye | pakṣadṛṣṭāntabhedasthitāvutkarṣasamapravṛttiḥ, atra tu na tatheti cenna, jātisādhyadharmāviśeṣopādāme'pi dharmiviśeṣasthiteraviyodhāt | tādātmyāpādanabhaṃvābhāvāttadasaṃbhava iti cenna | atādātmye sati tādātmyasyaivotkarṣaṇīyatvāt | arajate rajatatādātmyāropavat | dharmavikalpasya cātra tadatadrūpalakṣaṇatvāditi | tanna | viśeṣavirodhāpādanābhiprāyavaidhuryāt | tasmāt prāgupadarśitātratyodāharaṇānāmavyā- pakamidaṃ vyākhyānamityeva bādhakaṃ sādhīyaḥ | jātyantaralakṣaṇena teṣāmasaṃgrahāt | bhāṣyādīnāṃ prathamopadarśitavyākhyānānusāritvācca | atra doṣamūlatvapratipādanārthaṃ sūtram—

Linked texts (1)