Nyayasutra 1.6.3
Anvīkṣānayatattvabodha 1.6.3
- Language
- Sanskrit
1.6.3
yadāhuḥ—labdharūpaṃ kvacit kiñcittādṛgeva niṣidhyate | vidhānamantareṇāto na niṣedhasya sambhavaḥ || iti | labdharūpatā copalabdhatvam | tataścābhāvapratiyogina upalabdhatvaṃ vācyam | na ca ghaṭamātraṃ pratiyogī, kintu ghaṭabhūtalavartamānasaṃsargaḥ, saṃsargābhāvatvāt | tasya copalabdhi rnāsmṛtiḥ [?] ananubhūtatvāt | nāpyanubhūtiḥ, asatkhyātyāpatteḥ | tathā[ca] bhūtale ghaṭasattvaprasaṅga ityākāreti | tanna, yathopadarśitaviparītaprasaṅgasamaparatayetat sūtrasya bhāvayitumaśakyatvāt | kva tarhyantarbhavati, prāptisamāyāmeva | tatra hi yadāi yadidamuttaram, prāpya vā'prāpya vetyasyāpi pratiṣedhyaṃ, prāpyāprāpya veti samāno doṣa iti | seyamāpātato'navasthādeśanābhāsāmukhena pakṣe, aprasiddhaviśeṣaṇaviśeṣyobhayatvena hetau, tadviśeṣaṇāprasiddhatvena' dṛṣṭānte sādhyasādhanobhayavikalatvena taddeśanābhāseyam | evamasādhakamidaṃ, vyabhicāritvādityādāvapīya pravataṃte | vyabhicāritvādāveva kiṃ mānam | na hyasiddho vyabhicārādi sādhakatve liṅgamityāśayādityāhuḥ | kṛtipakṣe svakāraṇaṃ vinā kāraṇasyāsattvāropa utthānabījam | jñaptipakṣe nāyaṃ varṇyasamaḥ sādhyasamo vā | sādhyadṛṣṭāntadharmavikalpahetukatvābhāvāt | anavasthāprasañjanābhāvācca nāyametāviti | pratyavasthānācca pratidṛṣṭāntena pratidṛṣṭāntasamaḥ |
Linked texts (1)
- Nyāyasūtra — Akṣapāda Gautama, Sanskrit