Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 21.3.p11

Nyāyabhāṣya (complete text) 21.3.p11

Language
Sanskrit

21.3.p11

bhāṣyasyārtha ukto veditavyaḥ| pariharati-na, anenaiva indriyārthasannikarṣeṇaiva| tasya---indriyamanaḥsannikarṣasya uktatvāt| taduktisādhyaṃ yat tat tenaiva kṛtam| tatsādhyaṃ tvindriyamanaḥsannikarṣo na śaknoti sādhayitum| na ca sukhādijñāne mānase astīndriyamanaḥsannikarṣaḥ| indriyārthasannikarṣastu sarvavyāpakaḥ| vakṣyati hi manasa indriyatvam| sukhādeścārthatvaṃ siddhameveti| saṃprati vyāpakatvamabhyupetya parīhārāntaramāha---indriyārtheti| yadyapīndriyamanaḥsannikarṣe'pīndriyam asti pratyakṣajñānasya viśeṣakam indriyeṇa vyapadeśādindriyajñānamiti, tathāpi manasā vyapadeśāmāvāt manasastatrāviśeṣakatvam indriyārthasannikarṣe tūbhayamapi viśeṣakam, ubhābhyāṃ pratyakṣajñānasya vyapadeśādityayamasyendriyamanaḥsannikarṣādviśeṣa iti||