Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 5.5

Nyāyasūtravṛtti 5.5

Language
Sanskrit

5.5

kiñcitsādharmyāt sādharmyaviśeṣāt vyāptisahitāt upasaṃhāra siddheḥ sādhyasiddheḥ vaidharmyādatadviparītāt vyāptinirapekṣādvai dharmyamātrāt bhavatā kṛtaḥ pratiṣedhona sambhavatītyarthaḥ anyathā prameyatvarūpāsādhakasādharmyāt taddūṣaṇamapyasamyak syāditi bhāvaḥ tathā cāyaṃ kramaḥ anityatvavyāpyāt kṛtakatvāt śabde'nitya tvamupasaṃharāmo na tu kṛtakatvaṃ rūpasyāpi vyāpyaṃ yena tato rūpamapyā pādanīyaṃ śabde evaṃ anityatvaṃ na rūpavyāpyaṃ yena rūpābhāvāda nityatvābhāvaḥ śabde syāt evaṃ varṇedharme'pi kiñcitsādharmyāt vyāpyatāvacchedakāvacchinnāddhetoḥ sādhyasiddhiḥ tādṛśa hetumattva ñca dṛṣṭāntatāprayojakaṃ na tu pakṣe yāvadviśeṣaṇāvacchinno hetustā vadavacchinnahetumattvaṃ anyathā tvayā'pi dūṣaṇe yo dṛṣṭāntīkarttavyaḥ ṣo'pi na syāt evamavarṇyasame'pi vyāpyatāvacchedakāva cchinnasya dṛṣṭāntadṛṣṭasya pakṣe sattvātsādhyasiddhinaṃtu dṛṣṭānta vṛttiyāvaddharmāvacchinnasya pakṣe sattvaṃ evaṃ vikalpasame'pi prakṛta sādhyavyāpyāt prakṛtahetoḥ sādhyasiddhistadvaidharmāt yatkiñcidvya bhicārāt kutaḥ pratiṣedhopa sambhavati nahi yatkiñcidvyabhi cārādeva prakṛtahetoḥ prakṛtasādhyāsādhakatvamatiprasaṅgāt evaṃ sādhyasame'pi vyāpyāddhetoḥ siddhe pakṣe sādhyasiddhinaṃtu pakṣadṛṣṭā ntādyo'pyanena sādhyante tathāsati kvacidapi sādhyasiddhirna syāt tadīyadūṣaṇamapi vilīyeta |
varṇyavarṇyasādhyasamāsu samādhyantaramapyāha |

Linked texts (1)