Lakshanamala 2.1-2.17
Lakṣaṇamālā 2.1-2.17
- Language
- Sanskrit
2.1-2.17
paratvasya, alpataramūrttasaṃyogāntaritatvajñānalakṣaṇā'pekṣābuddhiraparatvasya ca nimittakāraṇam| tunnāśācca tayornāśaḥ, kālikaparatvāparatvayoḥ kālapiṇḍasaṃyogo'samavāyikāraṇam | bahutarasūryyaparispandāntaritajanyatvajñānalakṣaṇāpekṣābuddhiḥ kālikaparatvasya nimittakāraṇam, alpatarasūryyaparispandāntaritajanyatvajñānalakṣaṇāpekṣābuddhiḥ
kālikoparatvasya nimittakāraṇaṃ, tannāśāttannāśa ityatra vivekaḥ
buddhilakṣaṇaṃ mūle truṭitam | tacca sarvavyavahārāsādhāraṇakāraṇaṃ buddhirityevaṃ
rūpaṃ jñeyam
sukhaṃ lakṣayati-āhlādaḥ sukhamiti, anyecchānadhīnecchāviṣayaḥ sukham,
sukhecchā phalecchārūpā tatra phalajñānameva kāraṇamiti bhavati sukhecchā anyecchānadhīnecchā tadviṣayaḥ sukhamiti lakṣaṇasamanvayaḥ
duḥkhaṃ lakṣayati-pīḍā duḥkhamiti | anyadveṣānadhīnadveṣaviṣayo duḥkham, duḥkhasvarūpe jñāte idaṃ me na bhavatvitidveṣastadviṣayo duḥkhaṃ bhavati na tatrānyadveṣaḥ kāraṇam,
kintu duḥkhajñānādeva duḥkhamme na bhavatviti anyadveṣānadhīnadveṣaviṣayo duḥkhamiti
lakṣaṇasamanvayaḥ
icchāṃ lakṣayati-anurāga iccheti, idaṃ me bhavatvityevaṃvidhecchā'nurāgaḥ, sā ca
phalecchopāyecchābhedena dvividhā, tatra phalecchāmprati phalajñānaṃ kāraṇam | upāyecchāmprati iṣṭasādhanatājñānaṃ mamedamiṣṭasādhanamityākārakaṃ kāraṇam | cikīrṣārūpā'hamidaṃ kuryāmityākārakecchārūpopāyecchāmprati idamamama kṛtisādhyamityākārakaṃ kṛtisādhyatājñānamapi kāraṇamiti vivekaḥ
dveṣaṃ nirūpayati-asahiṣṇutā dveṣa iti, idamme mā bhavatu idaṃ soḍhuṃ na mayā