Lakshanamala 2.1-2.33
Lakṣaṇamālā 2.1-2.33
- Language
- Sanskrit
2.1-2.33
"sādhyaviparyayavyāpto viruddha iti"
"satpratipakṣaḥ prakaraṇasama iti"
satpratipakṣalakṣaṇapratipādakaṃ gautamasūtraṃ cedam 'yasmāt prakaraṇacintā sa nirṇayārthamapadiṣṭaḥ prakaraṇasamaḥ' ( a0 1 pā0 2 | sū0 7 ) iti, etat samyagarthāvabodhikā vṛttiścettham- "sa hetuḥ svasādhyasya parasādhyābhāvasya vā nirṇayārthamapadiṣṭaḥ
prakaraṇasama ucyate, sa ca ka ityākāṅkṣāyāmāha yasmāt prakaraṇacinteti, 'prakaraṇaṃ
pakṣapratipakṣau' iti bhāṣyam sādhyatadabhāvavantāviti tadarthaḥ | tathā ca nirṇayārthaṃ
prayukto heturyatra nirṇayaṃ janayitumaśakyastulyabalena pareṇa pratibandhāt , kintu dharmiṇaḥ
sādhyavattvaṃ tadabhāvavattvaṃ veti, cintāṃ jijñāsāṃ pravarttayati sa prakaraṇasamaḥ, yadvā
prakṛṣṭaṃ karaṇaṃ liṅgaṃ parāmarśo vā, ko heturanayoḥ sādhakaḥ kaḥ parāmarśaḥ prameti vā yatra
jijñāsā bhavatītyarthaḥ | yasmādityādi tu vastusthitimātram, lakṣaṇantu tulyabalavirodhiparāmarśakālīnaparāmarśaviṣayatvam , svasādhyaparāmarśakālīnatulyabalavirodhiparāmarśo vā virodhiya rpāmarśasya svahetuniṣṭhatva mekajñānaviṣayatvasambandhena, anyathā hetorduṣṭatvaṃ na syān, ayaṃ ca daśāviśeṣe doṣa ityanaḥ saddhetorapi virodhiparāmarśakāle
duṣṭatvamiṣṭamevetyavadheyam" iti | idañca prācāmamatamupapāditaṃ vṛttikṛtā