Pramāṇa · Search · About · API

Lakshanamala 2.1-2.34

Lakṣaṇamālā 2.1-2.34

Language
Sanskrit

2.1-2.34

etanmatamupajīvya san pratipakṣo virodhiparāmarśo yasya sa satpratipakṣa iti vyutpattimāmananti dhīrāḥ | atra sādhyābhāvavyāpyavattāparāmarśaḥ prakṛtapakṣakaprakṛtasādhyakānumiti niruṇaddhi sādhyavyāpyavattāparāmarśastu prakṛtapakṣaviśeṣyakaprakṛtasādhyābhāvaprakārakānumiti pratibadhnātīti satpratipakṣasthale parasparānumitipratibandhaḥ phalamiti
prācīnānuyāyinaḥ | ghaṭābhāvavyāpyavattājñāne satyapi laukikasannikarṣāddhaṭavattāpratyakṣaṃ jāyate, evaṃ koṭidvayavyāpyavattājñāne koṭidvayasya saṃśayo bhavati, pītatvābhāvavyāpyaśaṅkatvavān ayamiti jñāne satyapi doṣaviśeṣāt pītaḥ śaṅkha iti bhramo bhavatītyatastattajjñānasāmānye tadabhāvavattājñāna tadabhāvavyāpyavattājñānayorna pratibandhakatā,
kintu viśiṣṭyaiva tattadvattājñānaṃ prati tattadabhāvatadvyāpyavattājñānayoḥ pratibandhakatvamiti parāmarśadvayasamavadhāne tattadabhāvayorekatra dharmiṇyanumityutpādakasāmagrīdvayatastattadabhāvadvayaviṣayakānumitiḥ saṃśayātmikā syādeva, yadyapi saṃśayākārānumititvaṃ na
parāmarśakāryatāvacchedakaṃ, tathāpyekatra dharmiṇi viruddhakoṭidvayajñānaṃ nirṇayātmakaṃ na
sambhavatītyataḥ sā'numitiḥ saṃśayātmikā'rthādeva bhavati, yatraikakoṭivyāpyavattājñānaṃ
tatra dvitīyakoṭibhāsakasāmagryabhāvādeva nirṇayātmikānumitiḥ, na tu nirṇayatvaṃ
liṃgaparāmarśajanyatāvacchedakakoṭau niveśyate, tadvyāpyavattājñānābhāvaviśiṣṭasya
tadabhāvavyāpyavattājñānasya tadvattājñānaṃ prati pratibandhakatvaṃ tadabhāvavyāpyavattājñānābhāvaviśiṣṭasya tadvyāpyavattājñānasya tadabhāvavattājñānaṃ prati pratibandhakatvamiti