Verses on Sāṃkhya 1.34
Suvarṇasaptati 1.34
- Language
- Sanskrit
1.34
Ch: trayodaśamadhye buddhīndriyāṇi viśeṣāviśeṣaviṣayān gṛhṇanti | vāk śabdamātraviṣayā śeṣāṇāṃ caturṇāṃ pañcāpi viṣayāḥ ||
trayodaśamadhye buddhīndriyāṇi viśeṣāviśeṣaviṣayān gṛhṇanti iti | eṣāṃ trayodaśakaraṇānāṃ madhye pañcabuddhīndriyāṇi saviśeṣanirviśeṣaviṣayān gṛhṇanti | saviśeṣāstriguṇamayāḥ | nirviśeṣāḥ kevalaikaguṇāḥ | yathā svarge pañcaviṣayāḥ śabdasparśarūparasagandhākhyāḥ | ete pañcaviṣayā nirviśeṣāḥ | samasattvātmakatvāt | ete pañcaviṣayā arajastamaskāḥ | manuṣyagatau pañcaviṣayāḥ saviśeṣāḥ sattvarajastamogasiddhāḥ | tasmāddevānāṃ buddhīndriyāṇi nirviśeṣaviṣayān gṛhṇanti | manuṣyāṇāṃ buddhīndriyāṇi tu sattvarajastamorūpaviśeṣavadviṣayān gṛhṇanti | tasmā[duktaṃ] buddhīndriyāṇi viśeṣāviśeṣaviṣayān gṛhṇanti | iti | vāk śabdamātraviṣayeti | devavāk manuṣyavāk ca śabdamātraviṣayā nāmapadavyañjanāni bhāṣate | śeṣāṇāṃ caturṇāṃ pañcāpi viṣayā iti | pāṇī¹ndriyaṃ pañcaviṣayātmakaṃ pañca[tmaka]viṣayān gṛhṇāti | tadyathā pāṇirghaṭaṃ gṛhṇāti | yathā pāṇiḥ, tathā śeṣāṇyapīndriyāṇi | evaṃ catvarīndriyāṇi ṣañcaviṣaya²saṃsthānāni pañca[tmaka]viṣayān gṛhṇanti |
athendriyāṇāṃ lakṣaṇāntaraṃ³māryyāha |
Linked texts (1)
- Sāṃkhyakārikā — Īśvarakṛṣṇa, Sanskrit