Verses on Sāṃkhya 1.7
Suvarṇasaptati 1.7
- Language
- Sanskrit
1.7
loke vastutaḥ satāṃ vastunāmattidūrādanupalabdhiḥ | yathā tīrā1ntarapatitānāmanupalabdhiḥ | sāmīpyādanupalabdhiḥ | yathā akṣigatasya vastuna agrahaḥ | indriyaghātādanupalabdhiḥ | yathā badhirāndhau śabdarūpe nopalabhete | mano'navasthānādanupalabdhiḥ | yathā anyālambanacittaḥ [purovartinaṃ] viṣayaṃ nopalabhate | saukṣmyādanupalabdhiḥ | yathā dhūmoṣmaluṭinīhāra[paramāṇavaḥ] gaganagatāḥ sūkṣmā nopalabhyante | vyavadhānādanupalabdhiḥ | yathā kuḍyena vyavahitaṃ vastu nopalabhyate | abhibhavādanupalabdhiḥ | yathā sūryodgame nakṣatraṃ candraśca na prakāśate | samānābhihārādanupalabdhiḥ | yathā māṣarāśigataṃ māṣadhānyaṃ samajātīyaṃ, durjñānam | evamaṣṭadhā satāṃ vastunāmanupalabdhiḥ | asatāmapi vastūnāṃ caturdhā anupalabdhiḥ | (1) prāgabhāvādanupalabdhiḥ | yathā mṛdā bhājanaṃ [yadā] na kṛtam, tadā bhājanaṃ nopalabhyate | (2) pradhvaṃsābhāvādanupalabdhiḥ | yathā ghaṭo dhvasto na punarupalabhyate | (3) itaretarābhāvādanupalabdhiḥ | yathā gavi aśva[tvaṃ] na dṛśyate, aśve go[tvaṃ] na dṛśyate | (4) atyantābhāvādanupalabdhiḥ | yathā anīśvarasya dve śirasī trayo bāhavaḥ | evaṃ dvādaśavidhāḥ satāmasatāñcānupalabdhayaḥ | tasmād yaduktaṃ bhavatā prakṛtipuruṣau na staḥ, anupalabdhatvād iti | etanna yujyate |
para āha | yadi prakṛtipuruṣau nopalabhyeta | dvādaśānāṃ madhye kena nopalabhyete | samādhīyate | ekasmātkāraṇānnopalabhyete | kimekaṃ kāraṇam | āryayā pradarśayati |
Linked texts (1)
- Sāṃkhyakārikā — Īśvarakṛṣṇa, Sanskrit