Pramāṇa · Search · About · API

Bhaktimartanda p56.4

Bhaktimārtaṇḍa p56.4

Language
Sanskrit

p56.4

ataḥ śrutyantaraprāptasya lokapratītasyaiva prākṛtadharmasaṅghasya sarvatra niṣedho jñeyaḥ | lokapratītyā prāptatvena niṣedhasya suvacatvāt | nacaivaṃ prātītikaprākṛtadharmābhāvasyāpi mithyātvaṃ, na tu tirobhāvarūpatvamiti siddhāntāt | tathācopaniṣaduktadharmāṇāṃ yatrā'bhāvaḥ pratipādyate tatrābhāvānāṃ tirobhāvarūpatvam | na ca tirobhāvakṛtā siddhānte dvaitāpattiḥ | āvirbhāvatirobhāvau śaktī vai muravairiṇa iti vākyāt | yatra tu prātītikaprākṛtadharmapratiyogikābhāvāḥ pratipādyante tatra pratiyogitadabhāvayorapi mithyātvaṃ bandhyāsutatadabhāvayoriveti na kaściddoṣaḥ | abhāvāstvasmanmate tirobhāvātiriktā na bhavantīti subodhinīphakkikāyāmapi satpratiyogikā abhāvā ityartho boddhavyaḥ|tathāca siddhamaprākṛtaśrautadharmavattvaṃ prākṛtadharmarahitatvaṃ brahmaṇaḥ| prākṛtadharmāstu prakṛtijanyā avayavabhūtāḥ sthūlatvādayaḥ santa iva pratīyamānāste śrutyā brahmaṇi niṣidhyante| naca, prakṛtirhyasyopādānamādhāraḥ puruṣaḥ paraḥ sato'bhivyañjakaḥ kālo brahma tatritayaṃ tvahamiti vākyāt prakṛterbrahmarūpatvena sattvāttajjanyānāṃ kathamasattvamiti vācyamṛdādibhyaḥ sadbhya utpannānāṃ rasālādīnāmasattvasya sarvairanubhūyamānatvāt | tasmāt sataḥ sadutpadyate asadapyutpadyata iti na kiñcid dūṣaṇam | nanu prapañcasya brahmābhedena ttatsthūlatvalaghutvādīnāmapi brahmaṇisattā vācyeti kathaṃ prāpañcikadharmābhāvo brahmaṇi siddhāntita iticet | satyam |

Linked texts (2)