Bhaktimartanda p56.6
Bhaktimārtaṇḍa p56.6
- Language
- Sanskrit
p56.6
yadi ca na brahmapadādyarthaḥ, kintu padādyarthasaṃsargarūpaṃ tarhi sakhaṇḍaṃ syāt | yaditu avācyamityādau padadvayādikaṃ na svārthasaṃsargaparaṃ kintu brahmamātralakṣakaṃ, tathāpi na tenāvācyatvasiddhiḥ | vedāntatātparyaviṣayo brahma vācyam | vastutvāllakṣyatvācca | tīravat | paramārthasadādipadaṃ kasyacidrācakam | padatvāt | ghaṭapadavat | satyajñānādivākyaṃ vācyārthatātparyavatpadayuktam | vākyavadityādyanumānaiśca vācyatvam| nanu pravṛttinimittābhāvāt kathaṃ vācyatvam | uktaṃ hi, dṛṣṭā guṇakriyājātirūḍhayaḥ śabdahetavaḥ ❄ nātmanyanyatamo'mīṣāṃ tenātmā nābhidhīyata iti | naca ghaṭādāvivāropitaṃ nimittamastīti śaṅkyam āropite śrutitātparyāyogena tātparyaviṣayasya vācyatvāyogāditicenna | satyādiśabdānāṃ lakṣakatvasiddhau nimittābhāvaḥ | tasmim̐śca siddhe lakṣakatvam ityanyonyāśrayāt svarūpamātrapraśnottaratvena tallakṣakatetyasyāmasambhavāt | nirviśeṣavākyasya ca svarūpamātraparatve satyatvādyavirodhāt | tasya nirviśeṣatvaviśiṣṭaparatve tu nimittasya sattvena nirviśeṣaśabdavācyatvāpātāt | abhāvanimittakaśabdavācyatve ca nirguṇatvabhaṅge prāmāṇikatvāviśeṣeṇa bhāvanimittakaśabdavācyasyāpi durvāratvāt | tasmāt sarveṣāṃ vaidikaśabdānāṃ brahmaṇi lakṣaṇetyetadayuktam | tathāha kaścit | ekasyāpi ca śabdasya gauṇārthasvīkṛtau satām ❄ mahatī jāyate lajjā yanna tatrākhilā ravāḥ || amukhyārthā iti vadan yastanmārgānuvarttinām | kathaṃ na jāyate lajjā vaktuṃ śābdatvamātmana iti