Bhaktimartanda p57.1

p57.1

yattu, kathaṃ lakṣyatvamatyantāvācyasyeti na codyatām ❄ atyantāvācyaśabdena lakṣyasyaivā'vabodhanādityuktam | tanmandam | lakṣyatve vācyatvasya tantratvāt | tathāhi | lākṣaṇikaḥ śabdo na śruta evā'rthāntaradhīhetuḥ | tatrāgṛhītaśaktikatvāt | kintu pūrvaṃ dhīsthe vācyārthe'nupapattidarśane sati taccāgena svarūpato vācyārthasambandhitvena vāvagatasyārthāntarārthasya bodhakaḥ| gaṅgāśabdādau tathā darśanāt | anyathā'tiprasaṅgāt | tathāca brahmaṇo'pi lakṣyatve vā śabde vaiyarthyāt | upapāditaṃ caitanmayātmavāde | avācye ca śabdasya lakṣakasyaiva vaktavyatvāt | tatrāpi vācyasambandhitvena jñeyatvenā'navastheti kathamavācye lakṣaṇā | tathācāha kaścit— vācyayogitayā buddhaṃ lakṣyaṃ brahma ca vaidikam | avācyaṃ veti vaktavye lakṣake 'navasthitiḥ, iti || naca vācakasyāpi gṛhītasaṅketikasyaiva bodhakatvāt sambandhagrahaṇasya ca sambandhijñānādhīnatvāt sambandhinaśca brahmaṇaḥ śabdaikagamyatvāttatrāpyanavastheti vācyam | yaugikaśabdānāṃ vākyatulyatvena saṅketagrahaṇānapekṣaṇāt | evaṃ cāvācyaṃced brahma, na siddhyeditidik | yato vāco nivartanta iti śrutistu laukikavāgamrāpyatvamāha | taṃ tvaupaniṣadaṃ puruṣaṃ pṛcchāmi, ato'smi loke vede ca prathitaḥ puruṣottamaḥ, sarvavedāntapratyayamityādiśrutismṛtinyāyavirodhācca | kecittu — yato vāco nivarttante, aśabdamasparśamityādiśrutiradbhutatvābhiprāyā | na tadīhagiti jñeyam | na vācyaṃ na ca tarksate, paśyanto'pi na paśyanti mero rūpaṃ vipaścita ityādau tathā darśanāt |