Pramāṇa · Search · About · API

Bhaktimartanda p57.5

Bhaktimārtaṇḍa p57.5

Language
Sanskrit

p57.5

yathā govarddhanoddharaṇakarmaṇi utthitatvamudbāhutvaṃ taddhāraṇakriyāvattvaṃ sakalagokulajanāpyāyakatvādikattvaṃ ca tatprayojakam | tathācaitādṛśānāṃ nāmnāṃ varttamānatvaṃ tadaiva syādyadi tatra svarūpakriyādīnāṃ varttamānatvaṃ syāt | anyathā kadācit tatkriyānivṛttau tatprayuktaṃ nāmāpi tadā na syāt | pācakapāṭhakavat | nanu yathā loke pākānukūlakriyārāhityadaśāyāmapi pācakamākārayetyādiprayogo yadākadācit tadvattvena tadānīmapi tathopacārastathā'trāpi kadācid guṇakarmayogāt pravṛttasya nāmno guṇakarmarahitadaśāyāmapyupacārāt prayogasambhavena santītyasyopapatterna tannityatvamāyātīticenmaivam | aupacārikaprayoge nāmatvābhāvāt tasya mukhyayaiva vṛttyā bodhakatvāt | loke narasiṃhādināmāni tu ḍitthakamilādināmavad rūḍhyaiva tadvācakāni, na tūpacārataḥ | kevale nare'pyaśūre'pi ca tathā prayogāt | ata eva laukikapuruṣe prayuktāni śrīkṛṣṇaisādīni nāmāni na bhagavannāmāni | teṣāṃ sadānandarūpatvodyarthavācakatvena laukikapuruṣe ca tadabhāvena tadanarthako laukikavat tatsvarūpaśabdaviśeṣaḥ sa iti mantavyam| bhagavannāmāni tvakhaṇḍaśabdabrahmarūpāṇi| yathā bhagavatsvarūpe śarīritvabhānaṃ grāhakadoṣāt tathā nāmasvapi laukikaśabdatvena bhānaṃ taddoṣādevetyādi prapañcitaṃ śrībhāgavatavivaraṇe ācāryaiḥ | tena svarūpavannāmnāmapi sarveṣāṃ nityatā mantavyā | nanu guṇakarmānurūpāṇi iti vacanād guṇakarmakaraṇānantaraṃ bhāvināṃ nāmnāṃ kathaṃ brahmatvam | tasya traikālikābādhaniṣedhāditicenna | svarūpavat karmaṇāmapi prādurbhāvena tadanurūpanāmnāmapi prādurbhāva eva paraṃ, na tūtpattiḥ |

Linked texts (1)