Prabhanjana 3.49.3
Prabhañjana 3.49.3
- Language
- Sanskrit
3.49.3
hi saḥ " ityādivāstvastava viṣayasya nā'vakṣyat || kathaṃ vā pratyutānyantaṃ vyagāsata ?
tasmādāśramacatuṣṭayasamuccayastrayasamuccayaḥ "aikāśramyaṃ tvācāryā" iti gautamokto gārhasthyetarāśramabādho ceti traya eva pakṣāḥ prāmāṇikakatvādvīhiyavavadicchayā vikalpanta iti
iti manyante || atha brahmacaryātpravrajyorīkāre'pi śrutau 'yadi vā' ityasya nāradvacane
'vāpī' tyasya cānādarāthaitvamāśritya tatpakṣasyātigauṇatvaṃ varṇayanti || ata eva ekādaśaskandhe bhagavatā 'āśramādāśramaṃ gacchennānyathā matparaścaret' iti svaparāyaṇasyāsau
pakṣaḥ pratyaṣedhi || sarvamateṣu upanayanātprāk tu kāmacārakāmavādatvāddikameva prāyo
vidhīyate, natu pravrājo nāpyupanītasyāpyanadhītavidyasyā'dhītavidyasyāpyanatyantaviraktasya
saḥ || nāpi svapratijñāpālanārthameva janakena bālo'pyanupanīto'pyavirakto'pi svecchayā
pravrājanīya iti vidhiḥ kvāpyupalabhyate || tasmācchāstraviruddhaḥ saṃnyāsābhāsa evāyam
tadetatsarvaṃ hṛdikṛtvāha - śrutismṛtiṣvityādi
śrutismṛtiṣvetaṃ kutrāpi na pratipāditaṃ pitā bālaṃ putramanupanītaṃ
parivrājayediti || kiṃca tatpitrāpi kaniṣṭhaputrasadbhāve jyeṣṭhaṃ dadatānucitamācaritam || jyeṣṭhaputrasya sarvathaivādātavyatvāt || tathā ca mitākṣarāyāṃ "anekaputrasadbhāve'pi jyeṣṭho na deyaḥ || jyeṣṭhena jātamātreṇa
putrī bhavati mānavaḥ" iti tasyaiva putrakāryakaraṇe mukhyatvāt' iti
manuvacanaṃ tatra hi 'jyeṣṭhena jātamātreṇa putrī bhavati mānavaḥ || pitṝṇāmanṛṇaścaiva sa
tasmātsarvamarhati || yasminnṛṇaṃ sannayati yena cānantyamaśnute || sa eva dharmajaḥ putraḥ