Prabhanjana 5.5.1
Prabhañjana 5.5.1
- Language
- Sanskrit
5.5.1
vyaktaṃviṣṇustathāvyaktaṃpuruṣaḥkālaevaca || krīḍatobālakasyevaceṣṭāṃtasyaniśāmaya
avyaktaṃ kāraṇaṃyattatpradhānamṛṣisattamaiḥ || procyateprakṛtiḥsūkṣmānityaṃsadasadātmakam
iti || evamitareṣvapi purāṇeṣu tatra tatra prasiddhameveti || kiṃbahunā śrutiṣvapi “karttāramīśaṃ
puruṣaṃbrahmayoniṃ” iti muṃḍakādiṣu prakṛtiyonitvaṃ paramātmanaḥ śrāvyate || etena “ajāmekāṃ” iti pūrvavākye kā sā'jeti śaṃkāpi vyudastā || śvetaketuvidyaikavākyatayā lohitaśuklakṛṣṇāmityatra tejo'bannātmakatvāderapi paṃcabhūtamūlabhūtāyāṃ tasyāṃ tejo'bannātmakatāyā
anapāyāt” || etenaiva sāṃkhyamatapraveśaśaṃkāpyapāstā || tai. prakṛteḥ svātaṃtryīṇa nityatvaṃ
puruṣāṇāṃ ca bahutvaṃ svātaṃtryeṇa nityatvamabhyupagacchadbhiravamaṃgīkārāt || tasyāḥ svakāryarūpāyā māyāyāniyāmakastu mahānīśvaraeva || kassarhi māyayā saṃniruddha iti cettatrāha
tasyāvayaveti tasya parameśvarasya avayavabhūtaiḥ svāṃśairjīvaiḥ || sarvamidaṃ paridṛśyamānaṃ jagajjaṃgamadehaprāṇeṃdriyāṃtaḥkaraṇādikaṃ vyāptaṃ pūrṇaṃ guṇato vyāptaiḥ || yatra yatra saṃghāstatra
tatra jīvaiti niyamādvyāptam || tathā ca prakṛtikāryadehādyabhimānavaśāttadaṃśaeva samyanniruddhaḥ || yattu tadbhāṣye “tasyaprakṛtasyaparameśvarasyāvayavādhiṣṭhāneṣu kalpitasarpādisyānīyairmāyikaiḥsvāvayavai” riti vyākhyātam | tanna | kalpitasarpādau rajjvādyavayavavāyāśrayokāryatvasyābhāve ityarthaḥ | vastutastu baṃdhaḥ avidyāśaktikāryaṃ śuktirajatavanmithyaiva
Linked texts (2)
- Viṣṇupurāṇa (critical edition) — Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit