Prabhanjana 5.5.2
Prabhañjana 5.5.2
- Language
- Sanskrit
5.5.2
ata eva brahmajñānāttannivṛttiḥ || sā cāvidyā na bhāvarūpājñānam kiṃ tu bhagavacchaktiviśeṣa eveti na tanmatapraveśaḥ || spaṣṭaṃ cedaṃ nibaṃdhādiṣu tacchaktyāvidyayālasajjīvasaṃsāraucyata ityādau || tathāpi piśācaḥ piśācabhāṣayeti nyāyādihottaram || kiṃca iṃdro
māyābhirityādi || ayaṃ bhāvaḥ-yacca atraiva śāṃkarā iti mārtaṃḍaślokaṭīkāsthaṃ pāṭhaṃ
bhittvā kiṃcidanūditaṃ tanna ṭīkākārābhipretapāṭhastu "pururūpa īyata iti maṃtraḥ māyājñānaṃ
prati karaṇaṃ na tu brahmaṇo bahurūpatve" iti jñeyaḥ || tathā ca māyābhiriti karaṇasya kriyānvayitvameva yogyam || yadapi tanna tathetyādi agāyikatvamityantaṃ tadapi kuśakāśāvalambanam || tathāhi māyayā bahubhavane vivakṣitetu pūrvārddhaeva māyayeti vadet || na ca
tathoktāvapi vidheyabhedena vākyabhedānivāraṇamiti śaṃkyam || māyayā bhavanasyaiva vidheyatvāt || atha māyāyāḥ karaṇatvena vidhānāt "dadhnā juhotī"tyādau dadhyāderiva vidheyatayā vākyabhedaprasaṅga iti cenna || ekahelayā bahūnāṃ vidhānasya vākyabhedaprasaṃjakatvāt
yathā "somena yajete" tyatra somalatāguṇaviśiṣṭoyāgovidhīyate || yathāvā "udbhidā
yajeta paśukāmaḥ" iti paśurūpaphalaviśiṣṭa udbhidyāgaḥ || yathāca "yadāgneyoṣṭākapālomāvāsyāyāṃ cauparṇamāsyāṃ cācyutobhavati" iti dravyadevatākālādikaṃ vākyāṃtareṇāprāptamekahelayā vidhīyate || evaṃ saguṇakarmotpattivākyaphalaguṇavākyādiṣu bahuvidhānaṃ draṣṭavyam || uktaṃca || prāptekarmaṇināneko vidhātuṃ śakyateguṇa. || aprāptetuvidhīyaṃte bahavoṇyekayalata iti || atastathoktau doṣābhāvānmāyayā bahubhavane'bhiprete tathaiva vadet || vadati