Nayamayukhamalika 1.8.28.p1
Nayamayūkhamālikā 1.8.28.p1
- Language
- Sanskrit
1.8.28.p1
evaṃ nirīśvarasāṃkhye niraste satīśvaraḥ kevalaṃ nimittabhūtaḥ pradhānameva tu pariṇāmijagadupādānamiti vadatasseśvarasāṃkhyasya mataṃ nirākriyata iti saṅgatiḥ| kiṃ brahma jagatonimittamātraṃ utopādānamapīti tasyopādānatve śrutinyāyavirodhatadānukūlyābhyāṃ saṃśaye pūrvapakṣaḥ- īśvaronimitimātraṃ, pradhānameva upādānaṃ| ’māyāntu prakṛtiṃ vidyānmāyinantu maheśvaraṃ, mayādhyakṣeṇa prakṛtissūyate sacarācara’mityādiśrutismṛtidarśanāt, loke kulālamṛtpiṇḍādinimittopādānabhedadarśanācca paramātmanaupādānatvāsambhavācca| kāryakāreṇa pariṇāmitvaṃ hyupādānatvaṃ, natu pariṇāmyādhāratvamapi| mṛdi ghaṭākāreṇa pariṇamamānāyāṃ tadādhārasya bhūtalaksyāpyupādānatvaprasaṅgāt| na ca ’bahusyāṃ prajāyeye’ti brahmaṇassṛkṣyamāṇatejaḥprabhṛtirūpeṇa svasya bahubhavanasaṅkalpaśravaṇādupādānatvamapyeṣṭavyamiti vācyam| tadanupādānatvepi tato bhede'pi svakīyatvaprayuktābhedopacāreṇatadupapatteḥ| ’prajāyemahirūdraprajābhiḥ, agne yanme tanuvā ūnantanmaāpṛṇetyāha yanme prajāyai paśūnāmūnantanmaāpūrayetivāvaitadāhe’tyādimantrārthavādā hi prajāpaśurūpeṇa svasyaiva jananaṃ svasyaiva prajāpaścātmakatvañcāvedayanti| naca pratijñādṛṣṭāntānusāreṇopādānatvamapyeṣṭavyamiti vācyam| brahmajñāne satyapi viyadādiṣu mṛtipiṇḍādijñāne satyapi ghaṭaśarāvādiṣu ca saṃśayadarśanena pratijñādṛṣṭāntayoraupacārikatayā netavyatvāt| ’tadātmānaṃ svayamakurute’tyādeḥ ’yadāyadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata| abhyutthānamadharsya tadā''tmānaṃ sṛjāmyaha’ mityādivannayanasambhavāditi| evaṃprāpte siddhāntaḥ--