Pramāṇa · Search · About · API

Nayamayukhamalika 2.2.9.p1

Nayamayūkhamālikā 2.2.9.p1

Language
Sanskrit

2.2.9.p1

prathamādhyāyapratipādite brahmaṇo jagatkāraṇatve pradhānaparamāṇukāraṇavādibhissāṃkhya vaiśeṣikādibhiḥ kevalatarkamavaṣṭabhyāpāditāni dūṣaṇānīti prathamapādena nirākṛtāni| tatrāpi praṇetṛgauraveṇa teṣāṃ tarkāṇāmupādeyatva śaṅkāsmṛtyadhikaraṇayogādhikaraṇābhyāṃnirākṛtā| tattattarkasvarūpaparyālocanayā teṣāmupādeyatvaśaṅkā navilakṣaṇatvādhikaraṇamārambha nirākṛtā| evamādyādhikaraṇayostṛtīyādīnāmaṣṭānāmadhikaraṇānāñcāvāntarārthabhede'pi brahmavādapratikṣepakatarkanirākaraṇārthatvenaikārthyaṃ, asminpāde śuṣkatarkālambanāssāṃkhyādipakṣāstathābhūtaireva tarkairdūṣyante| anyathā pradhānādikāraṇatvapratiṣṭhāpakānāṃ parapakṣāṇāṃ tadarkābhāsamūlatvaṃ jānatāṃ mandadhiyāṃ teṣu prāmāṇikatvaśaṅkayā brahmavādaśraddhā śithilībhavet| evaṃ svapakṣasthāpanārthaḥ prathamapādaḥ| parapakṣapratikṣepārtho'yaṃ pādaḥ| svapakṣasthāpanasyābhyarhitatvāt prathamaṃ kṛtamiti tadānantaryamasya| yadyapi tṛtīyacaturthapādayorapi kāryagocaraśrutivirodhaparihāreṇa svapakṣasthāpanaṃ kriyate, tathā'pi kāraṇaviṣayatvena prathamadvitīyapādayoraikārthyena avāntarasaṅgatiḥ| tatra vaidikānumatasatkāryavādādyabhyupagamena sāṃkhyamatasyopādeyatvasambhāvanāspadatvātirekāt prathamaṃ tannirākaraṇaṃ kriyate| sāṃkhyāḥ svatantratarkaiḥ svamataṃ prasādhya svamatānuguṇyena śrutivākyānāṃ nayanaṃ kurvanti| taiḥ kṛtanayanamīkṣatyādyādhikaraṇeṣu nirākṛtam| idānīṃ tadīyāssvatantratarkā nirākriyanta iti na paunaruktyam|