Nayamayukhamalika 2.2.9.p3.4
Nayamayūkhamālikā 2.2.9.p3.4
- Language
- Sanskrit
2.2.9.p3.4
prakṛteḥ puruṣabhogārthatvaṃ ca tatsvarūpadarśane sati tadaiva puruṣasyāpavargaścetyetadubhayamapi bahudhā prapañcitam| ’nānāvidhairupāyairupakāriṇyanupakāriṇaḥ puṃsaḥ| guṇavatyaguṇasya sataḥ tasyārthamapārthakaṃ carati|| raṅgasya darśayitvā nivartate nartakī yathā nṛttāt| puruṣasya tathā''tmānaṃ prakāśya vinivartate prakṛtiḥ|| prakṛtessukumārataraṃ na kiñcidastīti me matirbhavati| yā dṛṣṭāstīti punarnadarśanamupaiti puruṣasye’ti|| tasmādastyeva tanmate puruṣasya prakṛtibhoktṛtvaṃ tadyāthārthyadarśanārthaśravaṇādikartṛtvaṃca| ataḥ kathaṃ tanmate prayojanāsaṃbhavaiti cet tarhi parasparaviruddhārthakathanādeva tanmatamasamaṃjasaṃ| tatvasaṃgraha badhyate mucyate ca nānāśrayā prakṛti’rityādibhiḥ prakṛtereva baṃdhamokṣāviti prapaṃcitaṃ| kiñca jagataḥ kāraṇaṃ sidhyat lāghavādekameva prakṛtirūpaṃ sidhyatīti vadadbhireva guṇatrayasaṃghātaeva prakṛtiḥ natu tadvyatiriktā prakṛtirnāmāstītyabhyupagataṃ, tatopi tanmataṃ vipratiṣiddhaṃ| paṃcaviṃśatistatvānītyuktvaiva guṇāḥ parasparabhinnāityapyuktaṃ, tadapi vipratiṣiddhaṃ| guṇabhede hi saptaviṃśatistatvāni syuḥ| arthavipratiṣiddhaṃcedaṃ darśitaṃ| na hi paṭalābhādimatāṃ sukhaduḥkhamohābhavantīti viṣayāṇāmapi sukhaduḥkhamohānvayakalpanaṃ yuktaṃ| rajatabhujagādidarśināmicchādveṣādyudayena viṣayāṇāmapi tadvattvakalpanāpatteḥ|
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit