Yogasutra 6.10.1

6.10.1

tāsāṃ vāsanānāmanāditvaṃ pravāharūpeṣamānabhūvaṃ bhūyāsamityāśiṣo nityatvāt pratijanmaniyatatvāt | yadyapyāśīrnityatayā taddhetuvāsanānāmanāditvaṃ sidhyati na tu bhogahetuvāsanānāṃ tathā 'pi tatrānavasthāyāḥ prāmāṇikatvenādoṣatvena dṛṣṭāntenānyāsa mapyanāditvamanumeyam | na cāmanyecchādivadiyamāśīścittasya svābhāvikyevāstu | jātamātrasyānumānādyasamarthasyaitajjanmanyananubhūtamaraṇādidharmakasya dveṣatadanuṣaktatatkāraṇamaraṇādiduḥkhasmarābhyāmevajāyamānasya yathoktarūpasya trāsasya pūrvajanmānubhūtamaraṇādiduḥkhavāsanāṃ vinā 'nupapatteḥ | na ca svābhāvikaḥ saḥ khaṅgadarśanādinimittasāpekṣatvāt anyadā'bhāvāt | na hi svābhāvikaṃ nimittasāpekṣaṃ sa hi dṛśyamānakhaṅgāderduḥkhahetubhāvānumānāt tacca tajjātīyādanubhūtaduḥkha smaraṇe sati tajjātīyatayā'syāpitatvamanuminoti tasmātprāgbhavīyo'nubhavaḥ śiṣyate | bālakasya dṛśyamānaḥ kampobhayāt īdṛśakampatvāt matmakampavat bhayañca dveṣaduḥkhasmṛtiduḥkhanimittakaṃ bhayatvāt maddvayavat smṛtiśca pūrvānubhavanibandhanā sāmpratikānubhavābhāvaviśiṣṭasmṛtitvādityanumānena tatsiddhiḥ tasmādanādivāsanānuviddhamidaṃ cittaṃ vipākonmukhakarmavaśāt kāścidevavāsanā gṛhītvā puruṣasya bhogāyopāvartate | nanu vāsanānāmanāditvaṃ cittasya nityatve sarvaśarīreṣvekatve ca syāt tattu na puṃprakṛtyatiriktasya kāryatvābhyupagamāt |