Pramāṇa · Search · About · API

Laghiyastraya 1.2.1.41.5

Nyāyakumudacandra 1.2.1.41.5

Language
Sanskrit

1.2.1.41.5

nāpyanumānena; asya apramāṇatvāt . pramāṇatve vā hetoḥ pratyakṣabādhitapakṣanirdeśānantaraṃ prayuktatvena kālātyayāpadiṣṭatvāt; śarīravyatirikta-ātmapakṣo hi pratyakṣeṇaiva bādhyate . na cātra kiñcilliṅgaṃ svasādhyena avinābhāvo vā kvacit tasya prasiddhaḥ, sukhādyupalabdheśca bhūtakāryatayā teṣveva avinābhāvasaṃbhavāt . tataśca ātmanaḥ sadbhāve pramāṇā'saṃbhave tannityatvādikaṃ khapuṣpasaurabhaprakhyaṃ kaḥ sudhīḥ śraddadhīta ? ato garbhādimaraṇaparyantabhūtakāryameva caitanyaṃ pratipattavyam tadabhivyaṅgyaṃ vā . nanu kṣityādeścaitanyābhivyaktau śarīravat ghaṭādiṣvapi tadabhivyaktiḥ syāt ityāśaṅkya āha–caitanyā'nabhivyaktirghaṭādiṣu kāraṇāntarābhāvāt pāsvādiṣu anabhivyaktamadaśaktivat . caitanyā'bhivyakterhi kāraṇaṃ kṣityādeḥ kāyākārapariṇatatvam madaśaktau piṣṭodakaguṇadhātakyādipariṇatatvavat, tacca ghaṭādau nāsti iti tatra tadabhivyaktyabhāvaḥ pāṃsvādau piṣṭādipariṇāmā'bhāvāt madaśaktyabhivyaktyabhāvavat . na caivaṃ mṛtaśarīre'pi caitanyopalambhaprasaṅgaḥ tatpariṇāmā'viśeṣāt ityabhidhātavyam; kāraṇavaikalyāt tatra tadanupalambhopapatteḥ . kāraṇaṃ hi caitanyāvasthiteḥ tvagasthipiśitaśoṇitādipariṇāmaviśeṣaḥ, tasya śastraprahāra-rogādinā vaikalye caitanyasya anavasthānādanupalambhaḥ śarīrākāraviśeṣavat . evañca ākāraviśeṣavat caitanyasya śarīradharmatvasiddheḥ siddhaḥ–paralokino'bhāvāt paralokā'bhāvaḥ . yasya hi śāstrārthāvagama-anuṣṭhāna-phalopabhogaiḥ sambandhaḥ sa paralokī, tasya ca uktaprakāreṇāprasiddheḥ aprayatnaprasiddha eva paralokapratiṣedhaḥ .

Linked texts (1)