Nyayavinishcaya v1.p9
Nyāyaviniścayavivaraṇa v1.p9
- Language
- Sanskrit
v1.p9
meṃ śāmila karake nayī prati ko janma nahīṃ diyā hai| aise sthāna meṃ tāḍapatrīya prati ke sivāya anya pratiyoṃ ke pāṭha ṭippaṇa meṃ de diye haiṃ|
mūla
1
eka tāḍapatrīya prati vāraṃga ke maṭha kī bhī hameṃ prāpta huī thī| isakā upayoga bhī sandigdha pāṭhoṃ ke nirṇaya ke lie barābara kiyā gayā hai| yaha prati prāyaḥ aśuddha ṭippaṇa - isa grantha bhī 'nyāyakumudacandra' jaise tulanātmaka ṭippaṇa dene kā vicāra thā| vaisī śakyatā bhī thī aura sāmagrī bhī | para yaha kārya bahuta samaya aura śakti le letā | ataḥ madhyama mārga kā avalambana lekara ṭippaṇa saṃkṣipta kara diye haiṃ| inameṃ mahattva ke pāṭhabheda tathā pūrvapakṣa kā tātparya udghāṭana karane ke lie tattatpūrvapakṣīya granthoṃ ke pāṭha, usakī ṭīkā tathā arthabodhaka ṭippaṇa hī viśeṣarūpa se likhe haiṃ | grantha ko samajhane meṃ inase paryāpta sahāyatā milegī|
prastāvanā - prastāvanā meṃ grantha aura granthakāra se sambandha rakhanevāle kucha khāsa muddoṃ para saṃkṣepa meṃ vicāra kiyā hai| kucha prameyoṃ ko naye dṛṣṭikoṇa se dekhane kā bhī laghuprayatna huā hai| syādvāda aura saptabhaṃgī ke viṣaya meṃ pracalita aneka bhrāntamatoṃ kī samīkṣā kī gayī | granthakāra alakaṅka ke samaya ke sambandha meṃ vistāra se likhane kā vicāra thā para apekṣita sāmagrī kī pūrṇatā na hone se kucha kāla ke lie yaha kārya sthagita kara diyā hai| jñānapīṭha mūrtidevī granthamālā meṃ āge 'nyāyaviniścayavivaraṇa' kā dvitīya bhāga, 'tattvārthavārtika' aura 'siddhiviniścaya- ṭīkā' ye akalaṅkīya grantha prakāśita honevāle haiṃ| inameṃ 'nyāyaviniścayavivaraṇa' dvitīya bhāga ādhā chapa bhī gayā | 'tattvārthavārtika' tīna tāḍapatrīya tathā aneka kāgaja para likhī gayī prācīna pratiyoṃ se śuddhatama rūpa meṃ sampādita ho cukā hai tathā 'siddhiviniścayaṭīkā' para bhī paryāpta śrama kiyā jā cukā hai | āśā hai, yaha samasta akalaṅkavāṅmaya śīghra hī prakāśa meṃ āegā| taba taka akalaṅka ke samaya ādi kī sādhikā sāmagrī paryāpta mātrā meṃ prakāśa meṃ ā jāegī| jñānapīṭha ke anusandhāna vibhāga meṃ aprakāśita akalaṅkīya vāṅmaya kā prakāśana tathā aśuddha prakāśita kā śuddha prakāśana aura tattvārthasūtra kī aprakāśita ṭīkāoṃ kā prakāśana yahī kārya mukhyatayā mere kāryakrama meṃ hai | vividha viṣaya ke saṃskṛta, prākṛta aura apabhraṃśa bhāṣā ke dasoṃ grantha adhikārī vidvānoṃ dvārā sampādita ho cuke haiṃ, jo chapāī kī suvidhā hote hī prakāśita hoṃge| saṃskṛtisevakoṃ, jinavāṇībhaktoṃ aura sāhityānurāgiyoṃ ko jñānapīṭha ke sāhitya kā prasāra karake usake isa sāṃskṛtika anuṣṭhāna meṃ sahayoga denā cāhie |
ābhāra - dānavīra sāhu śāntiprasāda jī tathā unakī samarūpā dharmapatnī saujanyamūrti ramājī ne sāṃskṛtika sāhityoddhāra aura nava-sāhitya-nirmāṇa kī punīta bhāvanā se bhāratīya jñānapīṭha kā saṃsthāpana kiyā hai aura isameṃ dharmaprāṇā sva. māteśvarī mūrtidevī kī bhavya bhāvanā ko mūrtarūpa dene ke lie jñānapīṭha mūrtidevī jaina granthamālā kā saṃskṛta, prākṛta, hindī ādi aneka bhāṣāoṃ meṃ prakāśana kiyā hai| inakī yaha saṃskṛtisevā bhārata ke gauravamaya itihāsa kā ālokamaya pṛṣṭha banegī| isa bhadra dampatī se aise hī aneka sāṃskṛtika kārya hone kī āśā hai |
śraddheya jñānanayana paṃ. sukhalāla jī kī śubha bhāvanāem̐ tathā upalabdha sāmagrī kā yatheṣṭa upayoga karane kī suvidhāem̐ aura vicārottejana ādi mere mānasa vikāsa ke sambala haiṃ | śrīmān paṃ. nāthūrāmajī premī kā kina śabdoṃ meṃ smaraṇa kiyā jāya, ye catura mālī ke samāna jñānāṃkuroṃ ko pallavita aura puṣpita karane meṃ apanī śakti kā leśa bhī nahīṃ chipāte| āpakā vādirāja sūri vālā nibandha granthakāra bhāga meṃ uddhṛta kiyā gayā hai| suhṛdvara mahāpaṃḍita rāhula sāṃkṛtyāyana ne apanī kaṭhina tibbata - yātrā meṃ prāpta prajñākara- guptakṛta 'pramāṇavārtikālaṅkāra' kī prati dekara to isa grantha ke śuddha sampādana kā dvāra hī khola diyā hai| maiṃ ina saba jñānapathagāmiyoṃ kā punaḥ punaḥ smaraṇa karatā hūm̐ |