Devimdatthaa 68

68

‘દેવેન્દ્રસ્તવ’ ગાથા-૨૮૧ થી ૨૯૧ :– [–/૨૮૧ થી ૨૯૧]
(૧) સિદ્ધો ક્યાં અટકે છે? (૨) સિદ્ધો ક્યાં પ્રતિષ્ઠિત થાય છે?
(૩) તેઓ પોતાના શરીરનો ક્યાં ત્યાગ કરે છે? (૪) તેઓ ક્યાં જઈને સિદ્ધ થાય છે?
– શરીર છોડતી વખતે અંતિમ સમયે જે સંસ્થાન હોય, તે સંસ્થાને જ આત્મપ્રદેશો ઘનીભૂત થઈ તે સિદ્ધાવસ્થા પામે છે. – અંતિમ ભવે શરીરનું જે દીર્ઘ કે હ્રસ્વ પ્રમાણ હોય છે, તેનો એક તૃતીયાંશ ભાગ ઘટી જઈને સિદ્ધાવગાહના થાય છે. – સિદ્ધોની ઉત્કૃષ્ટાવગાહના સાધિક ૩૩૩ ધનુષ્‌ જાણ.
– સિદ્ધોની મધ્યમાવગાહના ચાર હાથ પૂર્ણ ઉપર બે તૃતીયાંશ હાથ પ્રમાણ કહી છે.
[નોંધ – અહીં રત્ની શબ્દ છે, રત્ની એટલે એક હાથ પ્રમાણ, જેને કોશમાં દોઢ ફૂટ પ્રમાણ કહી છે.]
– જઘન્યાવગાહનાથી સિદ્ધો એક હાથ પ્રમાણ અને આઠ અંગુલથી કંઈક અધિક કહેવાયેલા છે.
– અંતિમ ભવના શરીરના ૩ ભાગમાંથી એક ભાગ ન્યૂન અર્થાત્‌ બે તૃતીયાંશ પ્રમાણ સિદ્ધાવગાહના કહી.
– જરા મરણથી વિમુક્ત અનંત સિદ્ધો હોય છે. – તે બધાં લોકાંતને સ્પર્શતા એકબીજાને અવગાહે છે.
– અશરીર સઘન આત્મપ્રદેશવાળા, અનાકાર દર્શન અને સાકાર જ્ઞાનમાં અપ્રમત્ત એ સિદ્ધોનું લક્ષણ છે.
– સિદ્ધ આત્મા પોતાના આત્મપ્રદેશોથી અનંત સિદ્ધોને સ્પર્શે છે. [એ સ્પર્શના દ્વાર જાણ.]
દેશ-પ્રદેશોથી સિદ્ધો પણ અસંખ્યાતગણાં છે.