Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.111

Nyāyāgamānusāriṇī 1.111

Language
Sanskrit

1.111

athavā kriyāguṇavyapadeśābhāvādasadeva kāryaṃ paścājjāyate iti, tannopapadyate, nirmūlatvāt, khapuṣpavat . na santi guṇakarmasāmānyaviśeṣasamavāyāḥ, adravyatvāt, khapuṣpavat . evamaguṇatvād guṇādanye, asāmānyatvāt sāmānyādanye, aviśeṣatvād viśeṣādanye, akāraṇatvāt kāraṇādanyat, akāryatvāt kāryādanyad nāsti . etebhyo hetubhyaḥ kuto'ṇuhariṇamaṇḍūkakāraṇakāryadharaṇisaṃyogaguṇotplavanakarmabhavanavyāvṛttitathāsamavāyāḥ ? na santītyarthaḥ . tadupasaṃhṛtyocyate --sarvathā tattvavṛttivyatītatvāt . tasya bhāvastattvam, tattvasya vṛttistadatattvena tatsvarūpānyasvarūpeṇa ca vṛttiḥ, hariṇādisvarūpaviparītoktau prasiddhiviruddhapratijñatvādevātathātvamiti cet, na, uktavat tulyatvāllokasya cāpramāṇīkṛtatvādevaṃ vacane'bhyupagamavirodhāt . lomaśālomaśaikye sapakṣāsapakṣāvṛttivṛttyoratarka iti cet, na, dṛṣṭāntasya yathā dravyameva vartate tathā tathā rūparasādiguṇasthitigatyādikriyābhavanavyāvṛttisambandhi, ekapuruṣapitṛputratvādidharmasambandhitvavaditi . tāṃ vṛttiṃ sarvathā vyatītatvādaṇudravyādiṣaṭpadārthānāṃ savikalpānāmasattvam . khapuṣpavadityante dṛṣṭānta upadiṣṭaḥ sarvatra draṣṭavyaḥ, tathā ca yojitam . anyatheti vaidharmyeṇa bālakumāravat . yadasti tat tadatatsvarūpatattvavyatītaṃ na bhavati, yathā bāla eva kumāraḥ kumāra eva ca bālaḥ, anyau ca tau avasthābhedāt, bālatvamūlaṃ kumāratvaṃ kumāratvānyacca bālatvamiti tadatattvarūpā tattvavṛttiḥ, tāṃ vyatītya na sa bālaḥ kumāro veti, sa ca saṃstattvavṛttivyatīto na bhavatīti .

Linked texts (1)