Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.118

Nyāyāgamānusāriṇī 1.118

Language
Sanskrit

1.118

śāstratvādalokatvamiti cet . syānmatam--nanūktaṃ śāstrakārāḥ svadṛṣṭārthapratipādanakuśalā buddhisaṃvādārthaṃ dṛṣṭāntaprāṇaistarkaiḥ śāstrārthān pratipādayanti, na punaḥ śāstrārthā loke pratyakṣīkartuṃ śakyāḥ . tata eva tadarthavācīni śāstrāṇyalokaḥ iti . tacca na, lokāśrayatvāt teṣāṃ śāstrāṇām . tāni hi śāstrāṇi, yasmādarthe hiśabdaḥ, yasmāt tāni sāmānyaviśeṣakāraṇakāryamātrāṇāṃ sāmānyamātrasya dadhni kāraṇamātrasya snehaśauklyāderdṛṣṭasya viśeṣamātrasya cārciṣṣu navanavotpādavināśarūpasya dṛṣṭasya sarvatrādhyāropeṇa praṇītāni . kṣīrasyaiva snehādisāmānyasya kāraṇākhyasya saṃsthānamātraṃ dṛṣṭvā dadhyādyavasthāviśeṣamantareṇa tasya sāmānyasya sthityabhāvamapaśyadbhiḥ yathedaṃ saṃsthānamātram, na kāryaṃ na viśeṣastathānye'pi ghaṭapaṭādayo'rthāstriguṇapradhānasaṃsthānamātram iti sarvatrādhyāropya tadarthāni śāstrāṇi praṇītāni kāraṇameva sāmānyameva sarvatra ityetasyārthasya pratipādanaprasaṅgena . tathā arciṣāṃ pratikṣaṇotpattivināśapārthakyāni dṛṣṭvā rūparasasparśagandhamūrttyādisāmānyāvasthānamantareṇa tadasambhavamapaśyadbhiḥ yathedaṃ viśeṣamātram, na sāmānyaṃ na kāraṇaṃ tathānye'pi mahīmahīdhrasaritsamudradvīpagaganatārānakṣatragrahagaṇādayo bhāvāḥ iti sarvatrādhyāropya tadarthāni śāstrāṇi tatpratipādanaprasaṅgavacanaracanāvibhaṅgataraṅgāpāratoyasamudrībhūtāni praṇītāni .

Linked texts (1)