Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.153

Nyāyāgamānusāriṇī 1.153

Language
Sanskrit

1.153

idānīṃ nīlam, vijānāti iti ca dūṣyam . tatra nīlaṃ padārthato dūṣitameva, vijānātīti ca dūṣitameva padārthataḥ, rūpacakṣurvijñānānāṃ saṅgateśca dūṣitatvāt . mā bhūdakṣarasthānaṃ dūṣaṇaśūnyamiti kṛtvā vākyārthato'pi dūṣyate --nīlavijñānasambandhī na bhavati tatsantānaḥ, tadākārajñānotpattihetvabhāvāt . sa ākāro'syeti tadākāraṃ jñānaṃ nīlākāram, tasyotpattistadākārajñānotpattiḥ, tasyā hetuḥ sañcayo nīlarūpaṃ vā syāt, ubhayamapi tanna bhavatyuktavidhinaiva, atastadākārajñānotpattihetvabhāvāt . nīlaṃ ca sañcayaṃ ca pratyekasamuditakāraṇatvād vijñāsyatīti cet, na, yugapajjñānāsambhavāt, jñānasya kriyāvaidharmyāt . tayorekajñānatvādekajñeyatve itaretaratve sarvasarvātmavāditā . sarvanīlaikye hi samavāyagrahaṇe pratyekaikanīlagrahaṇaṃ syāt . tataśca yathātra sandrāvāt sarvanīlaikatā ko dṛṣṭāntaḥ ? adagdhasya dāhājñānavat, yathā adagdhasya dāhānubhavajñānaṃ tadākārajñānotpattihetvabhāvānnāsti tathā nīlavijñānasambandhī na bhavati tatsantāna iti . evaṃ nīlarūpatatsañcayayoranyataraviṣaya- tveṣṭau doṣā uktāḥ .

Linked texts (1)