Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.168

Nyāyāgamānusāriṇī 1.168

Language
Sanskrit

1.168

yadapi coktam anekena dravyeṇa kadācijjñānamutpādyate iti, etasmāt anekena iti vacanāt tasyānekadravyasya saṃvṛtisattvāt sāmānyatā, sāmānyatvādasatkalpanaṃ tat, tadviṣayāḥ pañca vijñānakāyāḥ, asatkalpanaviṣayatvādanumānatadābhāsajñānavadapratyakṣamapramāṇaṃ vā dūrānmaṇisamūhadarśanavadveti na svalakṣaṇaviṣayāḥ, ekavijñānānekaviṣayatāpi . yadapi ca buddhenoktam--dvayaṃ pratītya vijñānasyotpattirbhavati . katamad dvayaṃ pratītya ? cakṣuḥ pratītya rūpāṇi cotpadyate cakṣurvijñānam . śrotraṃ pratītya śabdāṃścotpadyate śrotravijñānam . ghrāṇaṃ pratītya gandhāṃścotpadyate ghrāṇavijñānam . jihvāṃ pratītya rasāṃścotpadyate jihvāvijñānam . kāyaṃ pratītya spraṣṭavyāṃścotpadyate kāyavijñānam . manaḥ pratītya dharmāṃścotpadyate manovijñānam . atrāpi yadi vyaktyapekṣo nirdeśaḥ sañcayavacanāya tato'yameva doṣaḥ . atha dravyoktaye tata ihābhyupagamavirodhaḥ . buddhyāderapi caindriyakatvam, atīndriyatvāt, rūpavat . yaścātra virodhaḥ sa tulyaḥ paramāṇvaindriyakatvena . atīndriyatvādanumānavirodhaḥ . na svalakṣaṇaviṣayāḥ prasaktāḥ . na ca kevalamasvalakṣaṇaviṣayataiva doṣaḥ, kiṃ tarhi ? ekavijñānānekaviṣayatāpi dūradarśanavadeveti .

Linked texts (1)