Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.188

Nyāyāgamānusāriṇī 1.188

Language
Sanskrit

1.188

abhyupete'pi tu viṣaye doṣaḥ . sa cābhyupagamyamāno'pi viṣayaḥ sañcaya eva sambhāvyeta, na paramāṇavo'tīndriyatvāt . sa cālambanapratyayo jñānasya sañcayaḥ, tasminnabhyupete'pi tu sañcitālambanapratyayatve naivāsya pratyakṣatā sidhyati tvanmatenaiva, tadābhāsatvāt . tadābhāsatvaṃ kalpanātmakatvāt, uktā ca kalpanātmakatā . tadubhayamapi bhrāntijñānātmakatvāt . bhrāntiḥ saṃjñāsaṃsthānasaṅkhyāvarṇānyathākalpanāt, saṃjñā ca saṃsthānaṃ ca saṅkhyā ca varṇaśca, teṣāṃ tairvānyathākalpanāt . anyathāpratipattirevātra kalpanābhimatā . saṃjñāsaṃsthānasaṅkhyāvarṇānāmanyathāpratipattermṛgatṛṣṇikāpratyayavadalātacakrapratyayavad dvicandrapratyayavat kāmalopahatacakṣuṣo nīlarūpapītapratyayavaditi yathāsaṅkhyaṃ dṛṣṭāntāḥ yathākramaṃ ca hetavo bhrāntijñānātmakatve sādhye tataśca pratyakṣatvābhāve sādhye . tatsamarthanārtha uttaro granthaḥ . tadarthamupasaṃhṛtyānte sādhanam --ata idaṃ naiva pratyakṣam, atathābhūtārthādhyāropātmakatvāt, bhrāntivat, nāvārūḍhasya tīravṛkṣadhāvanadarśanātmikāmekāṃ kriyābhrāntiṃ muktvā proktacaturvidhabhrāntivat . upanayastu vyavahāraprasiddhasya paramāṇunīlatvagrahaṇasya sarvatrātathābhūtārthapratipattisādharmyāt . athavā tata eva hetoḥ saṃvṛtisajjñānavadapratyakṣam . tadvyākhyā --yathā gopāletyādinā dṛṣṭāntaṃ samarthya tathā saṃvṛtisatītyādinā dārṣṭāntikasamarthanam .

Linked texts (1)