Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.193

Nyāyāgamānusāriṇī 1.193

Language
Sanskrit

1.193

itara āha --na, asañcitānekārthajanyatvādanumāne . naitat sādharmyamupapadyate, kasmāt ? asañcitānekārthajanyatvādanumānasya sañcitānekārthajanyatvācca pratyakṣasya . deśakālabhinnasannihitāsannihitārthaviṣayaṃ hyanumānam, tadviparītaviṣayaṃ pratyakṣamiti . atrocyate --nanu dhūmādirapi sañcaya eva gṛhīto'- gnyādimaṇūniva gamayati . hetupratyayo'sau, anadhipatipratyayaḥ kalpanāyā iti cet, kārakādapyanekasmādarthājjāyate sādhyasādhanadharmānvayaikāntavataḥ . atha kathamasāvanadhipatiḥ ? indriyāviṣayatvāt . nanu sañcayahetupratyayo'pyanadhipatirindriyāviṣayatvāt . tathā svārthe sāmānyagocaratvādanumānavadapratyakṣam . anumānaṃ vā pratyakṣaṃ syāt, anekārthajanyatvāt svārthe sāmānyagocaratvāt, pratyakṣavat . dvayamapyetadekameva, ekalakṣaṇatvāt . gnyādimaṇūniva gamayati . nanviti prasiddhānujñāpane, nanu dhūmo'gnimattvaviśiṣṭapradeśadharmaścaturbhūtasaṅghāto'nvayavyatirekasahito'gnimattvavijñānaṃ pradeśe janayatyaṇusamudaya iva rūpavijñānam, gamayatyagniṃ tajjñānaṃ janayatīti jñānotpattau kārakatvāvyabhicārādubhayatreti .

Linked texts (1)