Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.212

Nyāyāgamānusāriṇī 1.212

Language
Sanskrit

1.212

kiñcānyat, pratyekaṃ te samuditāḥ kāraṇamiti vacanādavyastā ityetadarthādāpannamiti tadeva punaḥ smārayati doṣāntaraiḥ --anekāntavad dvayorantayoravasthātavyam . dvāvantau dvau deśau, dvayordeśayoravastheyaṃ taiḥ paramāṇubhirekataḥ pratyekasamuditaiḥ . kimiva ? anekāntavat . anekāntena tulyaṃ vartata ityanekāntavat, yathā dravyāntaparyāyāntayoravatiṣṭhamānāḥ paramāṇavasta eva tatsamudāyaśceti vyapadiśyante tathā pratyekatāyāṃ cāvastheyamityanekāntasādharmyaṃ darśayati . caśabdaḥ samuccaye, kiṃ samuccinoti ? samudāyamuparitanam, pratyekatāyāṃ ca samudāye cāvasthātavyamiti . agnyambhovacca tadaśakyaśakte samudāye, agneḥ śakyaṃ dahanādi hlādanasnehanādyaśakyam, ambhasastu snehanahlādanādi śakyamaśakyaṃ dahanādi, tadaśakye śaktastadaśakyaśaktaḥ pratyekāśakye śaktaḥ samudāyaḥ . vākyārthastu lokavyāpino'pi paramāṇavaḥ saṅghātabhedapariṇāmāpekṣā eva cākṣuṣatvādibhājo bhavanti nānyathetyubhayāntātyāgavādino jainā yad vadanti tadeva tavāpyāpannam . kutaḥ ? sākṣāttvaduktatattvatvāt, tvayaiva sākṣāduktaṃ tattvameṣāṃ paramāṇūnām pratyekaṃ cakṣurvijñānotpādane na śaktāḥ, samuditāḥ śaktāḥ iti . evaṃ tāvat sākṣādanekāntābhyupagamaḥ . arthāpattyā vābhyupagata eva, anekaikatvabhṛśagatyarthasamudāyaparigrahācca . samityekībhāve, sa caikībhāvo'nekasya, iṇ gatau pā॰ dhā॰ 1045, ayanaṃ gamanaṃ gatirāya iti paryāyāḥ, utkaṭāya udāyaḥ, saṅgato bhṛśamāyaḥ, samudāyaśabdasya tatparigrahāt pratyekaṃ te samuditā anekaikībhūtabhṛśagatayaḥ ityarthaḥ kṛtaḥ, tasmāccānekāntavādābhyupagamaḥ .

Linked texts (1)