Dvadasharanayacakra 1.58

1.58

evaṃ tāvat sāmānyaṃ vikalpadvaye vicāritam, viśeṣo'dhunā vicāryaḥ . tata āha --tathā viśeṣo'pīti . so'pi dvayīṃ kalpanāṃ nātivartate--svaviṣayaḥ paraviṣayo veti . tatra yadi svaviṣayaḥ, viśeṣavirodhaḥ . viśeṣasya virodho viśeṣābhāvāpatteḥ, viśeṣeṇa virodha ātmābhāvāpatteḥ . kiṃ vāṅmā na bhavati, anyatvād viśeṣasya guṇataḥ kālato vā; anyathā ghaṭādau sāmānyāpatteḥ . atha ātmā, tato viśeṣo na bhavati, ekatvādātmanaḥ . athocyeta--naikatvānyatvavirodhadoṣau, ātmaiva viśeṣaḥ ityanapādānādipratijñānāt . yadyātmāpekṣa eva viśeṣaḥ eka evānya ityātmano'nyathābhavanādanātmatvaṃ rūpādirūpeṇa ghaṭarūpādipūrvottarāṇāmabhāvatvam . tathā cobhayābhāvaḥ . treṇa ? netyucyate, yadi viśeṣastata ātmā na bhavati, anyatvādviśeṣasya . viśeṣeṇa virodhastāvad yadi ghaṭādāvātmani viśeṣo vartate svaviṣayaḥ tata ātmā na, anyatvādviśeṣasya rūpāderdeśataḥ parasparato viśiṣyamāṇasyeti taddarśayati --guṇata iti . kālato vā pratikṣaṇānyānyotpattyā vinaṃṣṭṛṣu rūpādiṣu kastadātmā ? ityātmābhāvaḥ . tadabhāve kasya viśeṣaḥ ? anyathā ghaṭādau sāmānyāpatteḥ . anyatheti rūpādīnāṃ samudāyaikyāpattyabhyupagame viśeṣapakṣatyāgaḥ sāmānyaparigrahaścāpadyate, tatra coktā doṣāḥ sukhaṃ sukhaṃ ca sukhādisamudayaśca ityādayaḥ, ta evātra rūpaṃ rūpaṃ ca rūpādisamudayaśca ityādayaḥ . mā bhūdātmābhāvadoṣaḥ tasmiṃścātmābhāve viśeṣābhāvadoṣa iti pakṣāntaraṃ gṛhṇīyāt --athātmā saviśeṣaḥ, ātmā eka eva sa evānanya iti . tato viśeṣo na bhavati, ekatvādātmanaḥ, ghaṭādervastuna ekatvādātmanastattattvādityarthaḥ, anyo hi viśeṣaḥ .