Dvadasharanayacakra 2.18
Nyāyāgamānusāriṇī 2.18
- Language
- Sanskrit
2.18
atrocyate --evamapi kartṛpratyayakṛñdarśaneneti paroktaṃ pratyuccārayati . evamidānīṃ kuryādagnihotramityetat pakṣāntaraṃ hotraśabdoktahavanārthatā kartṛpratyayāntakṛñarthatā ca juhoterityetat tvayoktaṃ mayā yuktyā sahāvadhāritaṃ tathāpi juhotyarthasya tyāgo'rthabhedaśca, juhotyarthatyāgastāvat kartṛviśiṣṭakriyāsāmānyamātravācitvābhyupagamāt juhoteśca kriyāviśeṣatvāt sāmānyaviśeṣayoścānyonyato bhinnatvāt kuryācchabdārthaṃ juhuyācchabdo bravīti iti vacanād hotraśabdena darśitārthatvājjuhotiranarthaka iti tvayaiva tyaktatvāt . tataśca juhuyācchabdo'pi hotraśabdārthaṃ hotraśabdo'pi juhuyācchabdārthaṃ bravītīti nāmākhyātayoḥ pratyekaṃ dvyarthavṛttitvādbhedaśca hotraśabdaḥ kriyāvācī nāmavācī ca tathā juhuyācchabdo'pīti . evaṃ sati śabdārthasaṅkaraḥ prasiddhivirodhaśca jāyate, yathā --pūrvāparībhūtaṃ bhāvamākhyātenā''caṣṭe vrajati pacatītyupakramaprabhṛtyapavargaparyavasānaṃ mūrtaṃ sattvaṃ nāmabhirvrajyā paktiḥ niruktaḥ 1 . 1 iti . tataśca juhotyarthatyāgabhedābhyāṃ hetubhyāṃ āsannaśrutāgnihotrakartavyatvānneti cet, na, āsannataraśrutajuhotyarthatyāgāt . parapadārthavidhāne'pi ca padāntarapariśrutahotramātravṛttatvājjuhuyādarthamātrameveti juhotyarthatyāgabhedavat sarvadhātvarthaviśeṣatyāgaḥ, yathā juhotiḥ kartṛpratyayāntakṛñprakṛtyarthavācyevaṃ pacatipaṭhatyādayaḥ sarve dhātavo dhātutvāt tadvācinaḥ, tasmāt sarvadhātvarthaviśeṣāstyaktāḥ, viśeṣaśabdasya bhedārthatvānnāmākhyātadvyarthavṛttitvāt pūrvoktakarotyarthavad bhinnārthatā ca . tataśca sarvadhātvarthaviśeṣatyāgāt tattyāgāpattirapi, tasya kṛñarthasya sarvadhātvarthasāmānyabhūtasyāpi tyāga āpadyate . kiṃ kāraṇam ? viśeṣābhāve nirāśrayasya sāmānyasyābhāvāt, karoti ityukte kiṃ karoti ? juhoti pacati paṭhati ityādiviśeṣasaṃśrayeṇa vinā karoterarthābhāvāt . apiśabdāt saṅkara-prasiddhivirodha-paunaruktyadoṣāśca .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit