Dvadasharanayacakra 2.206
Nyāyāgamānusāriṇī 2.206
- Language
- Sanskrit
2.206
evaṃ ca tadityādi . evaṃ ca kṛtvā svabhāvanayabalena āmnātā jīvā dvividhāḥ--bhavasiddhikāśca abhavasiddhikāśceti tadubhayasvabhāvavarṇanāt abhavyajīvakarmaṇorityādi bhavyasya tu viśuddhītyādi ca gatārthaṃ vākyadvayam . anāderjīvakarmasantānasya vyavacchedāvyavacchedau svabhāvādeveti nātra kaścid bhavyakarmasantānasāntatāyāmabhavyakarmasantānānantatāyāṃ vā hetuḥ śakyo vaktumanyaḥ svabhāvāt . yadi heturanyo mṛgyeta tena ānantyamasyāpi syāt, kasya ? bhavyakarmasantānasyāpyanantatvaṃ syāt . kasmāt ? anāditvādākāśavat, svabhāvamanicchadbhiranāditvaheturabhyupagantavyo jāyate so'niṣṭānantatvasādhanāya bhavati . adhunā'nāditvahetusadbhāve'pi tatsāntateṣṭāvākāśasāntatetyata āha --tadantavattve vākāśamapi sāntaṃ syādanāditvād bhavyakarmavaditi svabhāva evāntavattve kāraṇam, na heturanyo'sti hetuvādena vimṛgyamāṇaḥ . athāpyasya bhavyasaṃsārasyānāditve sati aheturanto bhavati nirhetukahetuko'nta iṣyate tato yathā cāsyānāditve saṃsārasyāheturanto bhavati tathā kasmāt tasya virodhī punarnirhetukahetukāntavattvavad bhavyakarmasantānasya nirhetukahetukādiḥ siddhakarmasantānasya kasmānna bhavati ? iti vācyamatra viśeṣakāraṇamasvabhāvahetuvādinā, mama tu punaḥ svabhāvavādinaḥ svabhāva eva sarvatra kāraṇaṃ vyāpitvāt . itiśabdo hetvarthe, ityataḥ kāraṇāditthaṃ svabhāva eva śaraṇaṃ kāraṇavādinām . kathaṃ kṛtvā ? tadupāyasvabhāvo mokṣa iti samyagdarśanādiratnatrayopāyasampannabhavyakarmasantānātyantocchedasvabhāvo mokṣa iti . evaṃ tāvad bhavyasaṃsārocchittāvabhavyasaṃsārānucchittau ca hetuvāde codite svabhāvāśrayeṇa parihāra uktaḥ . evaṃ svabhāvānabhyupagame tu na sādhanaṃ na dūṣaṇaṃ ca svabhāvāpetāvayavārthavāditvāditi vādahānaṃ te . ayaṃ sarvo'pi yatnaḥ so'nyabhinnasvarūpopādānenaiva svābhimatinirākaraṇāya bhavati . puruṣavāde tāvajjñānamayo na rūpādimayaḥ, rūpādīnāṃ tanmayatvāt . kāryā- sarvacodyeṣvityatideśaḥ, yathā bhavyābhavyasaṃsārocchittyanucchittyorviśeṣaheturvācyaḥ iti codite svabhāvādeveti vyavasthoktā tathā jīvājīvarūpyarūpisakriyākriyatvādiviśeṣāḥ kutaḥ iti codite svabhāvādeva vyavasthāvaśyamāśrayaṇīyā .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit