Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 2.221

Nyāyāgamānusāriṇī 2.221

Language
Sanskrit

2.221

idānīmabhedapakṣa eva darśanaṃ sambhavati nānyatra iti vakṣyāma iti yaduktaṃ taddarśayiṣyannāha --tattu adarśanamiti . tat punaradarśanam, tu viśeṣe, viśeṣeṇātraiva abhedapakṣa eva nivartate, nānyatreti na bhedapakṣe yāvannirabhilāpyatvaśo bhedādityuktam . darśanaṃ tarhi katham ? iti tat samarthayati --ihābhede bhāve yadetat sarvaṃ tad bhāva evābhinnatvāt, tasyābhinnasya bhāvasya ya ekadeśo ghaṭastasya grahaṇe ghaṭasya grahaṇe tasyaiva grahaṇam bhāvasyaiva grahaṇaṃ samastasya . kiṃ kāraṇam ? tato'bhinnatvāt, tato bhāvād ghaṭasyābhinnatvāt ghaṭādvā bhāvasyābhinnatvāt . tad vyācaṣṭe --tadbhāvatvāt, tasyāpi bhāvatvāt tadbhāvatvāt paryāyāntareṇa hetvantaraṃ vā, ghaṭo'pi bhāva eva cābhinnatvāt, yo yo bhāvaḥ sa sa tadgrahaṇe gṛhyate . dṛṣṭānto deśa prati deśaḥ sarvāvibhaktabhavanavṛttyātmakatvāt sārvarūpyamanatikrāntaḥ, na cāsyordhvādhastiryagdikṣu mūrtivivartapratyaṅgānāmekatvābhimatabhedavat kvacidavacchedo vidyate . iti sa dhruvaḥ kūṭastho'vicālyanapāyopajano'vikāryanutpattiravṛddhiravyaya uktavat . svātmavat, deśasya svātmā deśasya bhāvaḥ svaṃ tattvaṃ bhāvādabhinnatvāt tadbhāvād gṛhyate bhāvavat tathā deśagrahaṇe samasto bhāvastadbhāvatvād gṛhyate .

Linked texts (1)