Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 2.35

Nyāyāgamānusāriṇī 2.35

Language
Sanskrit

2.35

atra pareṇāthocyeta parihāraḥ --vidhyantaravidhānaśailyā tatsiddhiriti . agnihotraṃ juhuyādityetasmādvidheranyo vidhirvidhyantaraṃ yūpaṃ chinatti ityādi . tasya vidhānamavivakṣitanirūpaṇaṃ pūrvaṃ paścāditi ... ... ...pālāśamaṣṭāśrimityādi . etadapi na, vaiṣamyāt . kālatastāvanna hi sa chedanakriyākāla eva yūpaḥ, chedanādibhiḥ saṃskṛtaḥ san bhaviṣyati yūpaḥ, tasya tadā yūpatvenāsato yuktaṃ yūpasvarūpaṃ kālāntarabhāvyupekṣituṃ na punaragnihotrasya tadaiva sataḥ . nanu tacchabdatā tādarthyāt, yathendrārthā sthūṇā indraḥ . chedanasya saṃskāratā na vihitā syāt, yūpasya nirvṛttatvāt . asatyāṃ ca saṃskāratāyāṃ chidiravivakṣitārthaḥ kartavyatābhirnirūpaṇam, śailī svabhāvaḥ, śailyā dṛṣṭayā vidhitvādasyāpi vidhereṣā śailī ityanumānāt siddhirbhavati . kasya punarvidhervidhyantaravidhānaśailyā siddhirdṛṣṭā ? yathā yūpaṃ chinattītyādi yāvat pālāśamaṣṭāśrimityādīti śailyanumāne dṛṣṭāntamāha . yathātra pūrvamavivakṣitaniścayāvadhāraṇātmikā kartavyatā coditā paścāt aṣṭāśriṃ pālāśaṃ bailvaṃ vā ityādītikartavyatācodanayā svarūpe vyavasthāpyate tathehāpi . ācārya āha --etadapi na, vaiṣamyāt, dṛṣṭāntadārṣṭāntikayoḥ śailīvaiṣamyāt . tadvaiṣamyaṃ kālataḥ prasiddhito'vadhāraṇataśca . tatra kālatastāvanna hi sa cchedanakriyākāla eva yūpaḥ, bhavatīti vākyaśeṣaḥ, chedanādyānarthakyaprasaṅgāt . kiṃ tarhi ? chedanādikriyābhiḥ saṃskṛtaḥ san bhaviṣyati yūpaḥ . itthaṃsvarūpasya tasya kāṣṭhasya tadā yūpatvenāsato yuktaṃ yūpasvarūpaṃ kālāntare bhāvyupekṣitum, na punaragnihotrasya tadaiva sataḥ saṃskāranirapekṣasya kālāntarābhāvyarthopekṣaṇamiti vaiṣamyam .

Linked texts (1)