Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 2.45

Nyāyāgamānusāriṇī 2.45

Language
Sanskrit

2.45

evaṃ tāvadagnihotraśabdasya prayogo nirarthakaḥ . prasiddhiviruddhā ceyaṃ kalpanā, loke vede vā tasya tadarthābhāvāt . abhyupetyāpi apūrvaviśeṣābhidhānamapratyakṣatvāt tannirūpaṇaṃ havanena nopapadyata iti brūmaḥ, nirūpaṇavaidharmyāt . iha hi yad ghaṭādi vastu mṛdānayanamardanādikriyayā nirūpaṇārthaṃ pratyakṣata upalabdhacaraṃ tad vyapadiśyate anayā kriyayā ghaṭo nirvartate, asyāstat kāryam, idaṃ kāraṇam iti, dṛṣṭakāraṇakāryasambandhatvāt . na tu jātvadṛṣṭapūrvasya sādharmyadṛṣṭāntābhāve'numānābhāvāt . ata āha --na ca sa pratyakṣo'- pūrvo yatastena nirūpaṇamārabhyeta havanasya kāryakāryaṃ sa idaṃ cāsya kāraṇamiti . nirūpaṇaṃ vyākhyetyarthaḥ . sā kathaṃ vyākhyeti cet, ucyate --yenaṃ havanena dṛṣṭāpūrvanirvartanaśaktinā nirvartyo'gnihotrākhyo'pūrvo athocyeta--asyāstāvat prāpteḥ prasiddhirbhaviṣyati, tadanubandhāccetikartavyataiva kartavyatā . na tarhi punaḥ juhuyāt iti vācyaṃ syāt . api caivamuttarottaravirodhaparihāravicāraprāpyārthaparigrahāt puruṣapramāṇakastarka nirvartate tat tvayānuṣṭhātavyaṃ havanam, yathā mṛdānayanādikriyā ghaṭanirvartanārthamiti . tattu na yujyate, atyantamadṛṣṭakāraṇakāryasambandhatvādanayoḥ .

Linked texts (1)