Dvadasharanayacakra 2.55

2.55

kiñcānyat, kāraṇamātratve sati kartavyatā pratītikartavyataṃ parisamāptā vā syāt, aparisamāptā vā ? tatra tāvad yadi pratyekamitikartavyatāsu kartavyatā parisamāptā tataḥ pratītikartavyataṃ ca kartavyatāsamāpteritikartavyatāntarānārambhaḥ, ekayā ghṛtena juhuyāt ityanayaiva itikartavyatayā tanmātraparisamāptāyāḥ kartavyatāyāḥ kṛtatvāt payasā dadhnā ityādīnāmitikartavyatāntarāṇāmārambho nirarthakaḥ prāptaḥ . anārambha eva vā tasyā api kāraṇamātratvāt itikartavyataiva kartavyatā iti tvayaivābhyupagatatvāt nyāyataśca ghṛtādikāraṇadravyamātratvasya kriyāyāḥ pratipāditatvāt siddhaudanapacanavadanārambha eva prāptaḥ . evaṃ tāvat pratyekaparisamāptau doṣaḥ . pratyekaṃ tvasamāptāvakāraṇabhāvādatathātā ca, yadi śibikāvāhakakāraṇatvavat pratyekamasamāptā ca kartavyatā itikartavyatāsu tathāpyakāraṇatā, pratyekamakāraṇatvāt, sikatātailavat . itiśabdasya evamarthatvāt evaṃśabdasya ca prakārārthatvādevaṃ kartavyamitikartavyam, ghṛtādiprakṣepasvarūpakartavyatā tathātā, na tathātā atathātā, tattathātvaṃ na prāpnoti pratyekamakāraṇatvādityatathātā ca . nanūktaṃ śibikāvāhakavahanaśaktivat samudāye setikartavyatāśaktiriti, atrocyate --samudāyasyāpi ca tanmātratvādavayavamātratvāduktavaditi, uktaṃ hi tattva evātathābhūtestathābhūterveti, avayavā eva hi samudāyībhavanto dṛśyante, no cet sikatātailavadeva na syāt tilasamudāyatailamapi .