Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 2.85

Nyāyāgamānusāriṇī 2.85

Language
Sanskrit

2.85

athocyetetyādi . aviśeṣāpattidoṣasya ca parihārārthamathocyate tvayeti paramatamāśaṅkate, katham, asattvādeva tayoḥ kāryakhapuṣpayoḥ kāraṇakāle viśeṣāsambhavaḥ, yathā khapuṣpamasat tathā kāraṇakāle kāryamapyasadeveti nānayoḥ kaścid viśeṣo'sti, na hyasato nirupākhyasya khapuṣpasya vṛntaphalakesarādyavayavasaurabhādiviśeṣāḥ kharaviṣāṇakuṇṭhatīkṣṇatvādibhyo bhinnalakṣaṇāḥ santyubhayeṣāmavastutvānnirupākhyatvāccetyasmā kāryāsattvaṃ tadeva khapuṣpāsattvamapīti nāvadhāraṇakṛto doṣo nāpi pūrvastulyatvāpattidoṣaḥ, anekaviṣayatvāttulyatvasya . evamapyekatvādviśeṣābhāvaḥ . yathaiva hi khapuṣpamanupādānamabuddhisiddhaṃ niḥsāmānyaṃ nirviśeṣaṃ ca evaṃ kāryasyopādānaṃ buddhisiddhatvaṃ sāmānyaviśeṣavattvaṃ ca na syāt . atha sāmānyaviśeṣopādānabuddhisiddhatvasadbhāvāsadbhāvau kāryakhapuṣpayoriṣyete khapuṣpavadabhavadapi tadasadeva, nirvṛttamapi tarhyasat sāmānyaviśeṣavattvāt kāraṇa- daviśeṣāt kāraṇakāle yadeva kāryāsattvaṃ tadeva khapuṣpāsattvamapīti . tataḥ kiṃ parihṛtamiti cet, nāvadhāraṇakṛto doṣa ityavadhāraṇadoṣaḥ parihṛto bhavati . kāryamevāsat, asadeva kāryam ityavadhāryamāṇe khapuṣpasattvaṃ kāryakhapuṣpayoraviśeṣa ityetau doṣau tayoraviśeṣābhyupagamānna sta iti . nāpi pūrvastulyatvāpattidoṣaḥ kāryasyāyatyāmanāvirbhāvaḥ khapuṣpasyāvirbhāva ityaviśeṣaḥ . asyāpi tulyatvāpattidoṣasyābhāvo'sato viśeṣābhāvādanekaviṣayatvāt tulyatvasya, ayamanenābhyāmebhirimāvime vārthāstulyāḥ iti hi tulyatvamanekaviṣayaṃ dṛṣṭam, na hi tadeva tena tulyamiti .

Linked texts (1)