Dvadasharanayacakra 3.11
Nyāyāgamānusāriṇī 3.11
- Language
- Sanskrit
3.11
kiñcānyat, yadā ca tāsāmeva tattvamityādi yāvallokavadeva tattvāpattiriti . yadā ca tāsāṃ bhāvastattvam, bhāva eva tāḥ, tābhireva bhūyate, bhedenāvadhāryamāṇatvād vinidrāvasthaiva vinidrāvasthāsvātmani lakṣaṇam, puruṣe tu sā lakṣaṇameva, na tu saiva lakṣaṇaṃ puruṣasyānyāsāmapyavasthānāṃ tallakṣaṇatvātyāgāt . tathā tathā tathetaretarātmasu abhāvādavadhāraṇabhedād bhinnabhinnārthatvānnanu tadeva sarvāsarvagatatvamiti lokavadeva tattvāpattiḥ . athāvikalpaśabdārthatvādalakṣaṇa eva na tvajñātatattvatvāt, kathaṃ tarhi caturavasthāvarṇanamanekātmakasarvagatatvabhāvanaṃ ca ? yadyasyaikaikā pratyekamavasthā na bhavati tato'sattvāt kuto'sya tadekatvāpattyātmikā avikalparūpatā ? na hi pṛthagavṛtte tathā tāsāmitaretarātmasu abhāvaḥ, avadhāraṇabhedāt . tathā tathā iti vacanāduttarottarabhedānāmapītaretarātmasu nāsti bhāvaḥ, tadyathā--rūpāvasthāsvātmani rūpāvasthaiva lakṣaṇam ghaṭasvātmani tu rūpāvasthā lakṣaṇameva rasādyavasthānāmapi tallakṣaṇatvātyāgāt, tathā pṛthivīloṣṭādīnāmitaretarātmasu abhāvālloṣṭāvasthāsvātmāvadhāraṇe loṣṭāvasthaiva loṣṭāvasthāsvātmā, pṛthvīsvātmāvadhāraṇe tu sā lakṣaṇameva, na tu saiva vajrādīnāmapyatyāgāditi sarvatrāstyavadhāraṇabhedaḥ . tato'vadhāraṇabhedāt tvaduktādeva tathā tathetaretarātmasu abhāvādavadhāraṇabhedādatyantaṃ bhinnārthatvam, ato bhinnabhinnārthatvāt sāmānyābhāvaḥ, sāmānyābhāvād viviktānekabhedāvasthāmātratvāt sarvamasarvagatam ghaṭo ghaṭa eva, rūpaṃ rūpameva, raso rasa eva, paṭaḥ paṭa eva ityādi prāptam . tato nanu tadeva darśanametadapyāpannaṃ yaduktaṃ yathālokagrāhameva vastu, śāstreṣvanarthako vivekayatnaḥ ityādi svaparaviṣayasāmānyaviśeṣanirākaraṇena laukikameva yathādravyakṣetrakālabhāvabhavanameva ca vastviti tadeva tattvam iti lokavadeva tattvāpattiriti .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit