Dvadasharanayacakra 3.10
Nyāyāgamānusāriṇī 3.10
- Language
- Sanskrit
3.10
atrocyate --na, uktavadityādi . naitadupapannam, uktavadavadhāraṇabhedasyānyāyyatvāt, uktena tulyamuktavat tenaiva prāguktaprakāreṇa tenaiva nyāyenāvadhāraṇabhedasyāvasara eva nāsti, nyāyādanapetaṃ nyāyyam, na nyāyyamanyāyyam . kutaḥ ? pratijñātavyāghātāt, yadyavadhāraṇaṃ bhinnārthaviṣayamāśrīyate caitanyātmakaikapuruṣamayamidaṃ sarvam iti pratijñā hīyate, athaikapuruṣamayatvapratijñā paripālyate bhinnārthaviṣayādhārāvadhāraṇopapattirviśīryate, katham ? ghaṭarūpāditvavat, yathā ghaṭa eva rūpādayaḥ ityetasmin pakṣe na rūpādayo nāma kecit santi ghaṭādarthāntarabhūtāḥ, tatra rūpasvātmano rūpāvasthaiva lakṣaṇaṃ na rasādyavasthāpi, ghaṭātmanastu rūpāvasthā lakṣaṇameva itarāsāmatyāgāt iti ko'rthaḥ syād rūpādyabhāvāt ? tathehāpi vinidraikāvasthālakṣaṇapuruṣavyatiriktārthābhāvāditarāsāṃ suptādyavasthānāmabhāvādeva ko'vadhāraṇārthāvakāśaḥ ? ityavadhāraṇābhāvaḥ pratijñāvyāghāto vetyetadubhayaṃ pradarśayati --puruṣatvaṃ prāguktamavasthānām adhunā tu pṛthaksvātmānastā ucyante'vasthā iti prāguktavadavadhāraṇabhedasyānyāyyatvaṃ pratijñāvyāghātaśceti . iti tattvamiti asmāddhetoḥ pratijñāvyāghātādavadhāraṇabhedānyāyyatvāccobhayathāpīṣṭaviparītaṃ tattvamavasthātvaṃ puruṣasya avasthā eva puruṣaḥ, na puruṣa evāvasthāḥ ityetat prāptaṃ rūpādighaṭatvavat, yathā rūpādaya eva ghaṭaḥ ityetasmin pakṣe na ghaṭo nāma kaścit ityayamarthaḥ, tatra rūpameva, na rasaḥ ityādyavadhāraṇamupapadyate bhinnārthaviṣayatvāt tathā yadyavasthā eva puruṣa ityucyeta yujyetāvadhāraṇaṃ puruṣābhāve'vasthānāmeva bhinnānāmitarāvasthānivṛttyarthamekāvasthāvadhāraṇam, tat tu na yujyate caitanyātmakaikapuruṣamayatvapratijñāvyāghātāditi .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit