Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.14

Nyāyāgamānusāriṇī 3.14

Language
Sanskrit

3.14

kiṃ vā pārśvaśarakṣepeṇa bhayajananānuvṛttyā ? tameva puruṣaṃ nirākurmahe, tadyathā --asanneva tvasau evamavasthānāmasattve, kutaḥ ? anavasthātvādavasthāto'nyatvādanavasthātmakatvādavasthātvābhāvāt puruṣo vandhyāputravat . syānmatam--rūpādyavasthā'nātmakasya ghaṭasya avasthāvato'stitvavat suptādyavasthā'nātmakasya suptādicaturavasthāvataḥ puruṣasyāstitvamiti, etaccāyuktam, anavasthātve sati acaturātmakatvāt . avasthācatuṣṭayābhāvādevānavasthātmanastaccāturātmyābhāvaḥ siddhaḥ . tasmādanaikāntikāśaṅkānivṛttyarthamāha --anavasthātve'caturātmakatvāditi . khapuṣpavaditi dṛṣṭānto gatārthaḥ . athavā kimanena prayāsena upapattyantaraistadasattvapratipādanena ? nanu tvaduktereva ca na sa lakṣyastvatparikalpitaḥ puruṣo nāsau lakṣyaḥ, alakṣaṇatvāt . alakṣyatvamiṣṭatvādasādhyamiti cet, lakṣyatvanirākṛterarthanirākaraṇārthatvād nārtha iti brūmaḥ, artho'pi aryate ityalakṣaṇatvācchabdābhidheyo jñānajñeyo vā neti vinidrāvasthā'vinidrāvasthā vā syād na sa puruṣastallakṣaṇastadubhayābhāvāt . nirvikalpatvādevārtho'pi naiveti cet, nirvikalpajñānavad vastutvamapi na bhavati ityetatpratipādanārthatvādidameva gṛhāṇa --avastveva tat tvadiṣṭaṃ tattvamalakṣaṇatvāt khapuṣpavat .

Linked texts (1)