Dvadasharanayacakra 3.140
Nyāyāgamānusāriṇī 3.140
- Language
- Sanskrit
3.140
cetanānadhiṣṭhitakṣīradadhimeghādivadanekānta iti cet . syānmatam--prativiśiṣṭabuddhinā kenacidanadhiṣṭhiteṣu kṣīradadhimeghādiṣu sambhūyaikārthakāritvācetanatvasthitvāpravṛttidharmāṇāṃ darśanādanaikāntikatā saṃśayahetuteti . etacca na, adṛṣṭakartṛkaviṣayapratijñārthāvyatirekāt, adṛṣṭo'syāḥ kartā viṣayaḥ seyamadṛṣṭakartṛkaviṣayā pratijñā, tasyāḥ pratijñāyāstanukaraṇabhuvanadharmikāyāḥ prativiśiṣṭabuddhyadhiṣṭhitatvasādhyadharmaṇaḥ kṣīradadhimeghādidharmiṇāmapṛthaktvāt pratijñāntaḥpātitvād vipakṣābhāve hetuvyabhicārābhāvād sthitvāpravṛttacetanānadhiṣṭhiteśvaravadanekānta iti cet īśvarasya vā cetanādhiṣṭhitatā tasyāpi cānyādhiṣṭhitatetyanavasthā . na, cetanādhiṣṭhitapravṛttitvasādhyadharmatvāt . devadattādayastarhi cetaneśvarānadhiṣṭhitāḥ pravartante so'pi veśvarastadvaccetanāntarādhiṣṭhitaḥ . ucyate ca tvayā cetanānāmapīśvarādhiṣṭhānaṃ puruṣavādanirasanāya-- ajño janturanīśo'yamātmanaḥ sukhaduḥkhayoḥ . īśvaraprerito gacchet svargaṃ vā śvabhrameva vā .. mahābhā॰ vana॰ 30 . 28 iti . nānekāntaḥ, śabdānityatvasādhane pratijñāntarnītajaladhidhvanyanityatvavat, yathā anityaḥ śabdaḥ iti pratijñāte kṛtakatvaṃ deśakālābhyāmanavarate jaladhidhvanau puruṣādibhedena cānavarate sāmādiśabde ca dṛṣṭatvādanekānta iti vacanaṃ tadābhāsacodanam, udanvatsāmādiśabdānāmapyupādānabhedabhinnānām śabdaḥ iti śrotragrāhyatvābhedena pratijñātānāṃ śabdatvānatikramāt pakṣāntarnītatvāt, tadanityatvaṃ kṛtakatvāvinābhāvi śabdādanyasya nityasya kṛtakasyādarśanācca jāyate, deśakālopādānabhedabhinnasyābhede'pi satyupalabhyadharmaṇo'nupalabhyatvācchabdavyaktidharmitvācca jātyuttaraṃ ca, tasmādanuttaramiti .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit