Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.20

Nyāyāgamānusāriṇī 3.20

Language
Sanskrit

3.20

etamarthamupasaṃharati --iti puruṣāvasthāvyavasthā'bhāvaḥ, itthaṃ puruṣasyāvasthānāṃ ca vyavasthā viśeṣya asādhāraṇena lakṣaṇenāvadhṛtya vyākhyā vyavasthā, tasyā abhāvaḥ svarūpasiddherabhāvāt . mā bhūdeṣa doṣaḥ puruṣasyāvasthānāṃ ca vyavasthāyā abhāvaḥ iti yadi pūrvoktavad vyavasthāṃ pṛthak pṛthag manyase puruṣasyāpi sarvāvasthāvyāpino'vasthānāṃ ca caitanyasamavasthānāvirbhāvatirobhāvotkarṣāpakarṣabhedabhinnānāṃ prāgvyākhyātasṛṣṭivat tataśca uktavad vā vyavasthānumatau satyāṃ puruṣātideśastyājyaḥ, puruṣa evedaṃ sarvam ityekapuruṣamayatvātisargastyaktavyo jāyate pṛthak pṛthak puruṣasyāvasthānāṃ ca svarūpavyavasthābhyupagame puruṣaikakāraṇa styājyaḥ . tadatyāge yadarthamayamatideśo'dvaitaikāntārthastasyaivāsiddhiḥ . yo'sāveka eva puruṣaḥ sambhāvyate tasyāpyanekataivamāpadyate, yatsvarūpāvyatiriktalakṣaṇā avasthā vinā bhedenocyante sa puruṣo'pi puruṣeṇābhivyāptatvādanavasthitaikatvatattvapratiṣṭhaḥ puruṣaḥ ityatideśyaḥ syāt puruṣasvātmatvādavasthāvat . pratyakṣārthedaṃviṣayatāyāṃ vā mayatvavirodhāditi . eṣa doṣo mā bhūditi tadatyāge yadarthamayamatideśo'tisargaḥ prāg vyākhyātaḥ puruṣa evedaṃ sarvam iti, kimarthamasāvatideśa iti cet, advaitaikāntārthaḥ advaitamekapuruṣamayam ityetatpratipādanārthaḥ, tasyaivāsiddhiradvaitaikāntasya . kiṃ kāraṇam ? yasmādekapuruṣābhyupagamo'yamekapuruṣāsiddhimeva te karoti .

Linked texts (1)